• 16 / دی 1401 / 21:03
  • شناسه خبر : 101277

” جام طلای حسنلو ” اسرارآمیزترین گنج باستانی ایران را بشناسید

جام طلایی یافت شده در تپۀ حسنلو به منبع پرسش‌هایی تبدیل شده است که باستان‌شناسان حتی پس از گذشت این همه سال هنوز پاسخی برای آن‌ها ندارند.

 سایت باستانی حسنلو که زمانی بسیار بزرگ‌تر از این بوده، امروزه به واسطه‌ی گسترش زمین‌های کشاورزی و ساخت و سازها کوچک‌تر شده است. حالا قطر آن حدود ۶۰۰ متر و قطر دژ آن حدود ۲۰۰ متر است. این سایت دارای یک دژ-تپه‌ی مرکزی به ارتفاع ۲۵ متر است که یک شهر بیرونیِ کوتاه، ۸ متر بالاتر از دشت پیرامون، آن را احاطه کرده است.

 این سکونتگاه در سال ۸۰۰ پیش از میلاد غارت و سوزانده شد. آثار این هرج و مرج و نابودیِ ناشی از آن فاجعه تا مدت‌های زیادی به حال خود رها شد تا اینکه باستان‌شناسان، ساختارها، مصنوعات و حتی بقایای انسانی سالم‌مانده‌ای را در این منطقه کشف کردند.

تپهٔ حسنلو در ۷ کیلومتری شهر نقده

اگرچه این سایت و تاریخ آن، شبیه یک داستان آشنای قدیمی به نظر می‌رسد، اما مصنوعات یافت‌شده در آن به منبع اصلی پرسش‌هایی تبدیل شدند که باستان‌شناسان حتی پس از گذشت این همه سال هنوز پاسخی برای آن‌ها ندارند. جام طلایی حسنلو مهم‌ترین اثری است که در این سایت باستانی پیدا شده است؛ اثری شگفت‌انگیز و خیره کننده که نشان‌دهنده وجود صنعتی بسیار ظریف و درخشان در این منطقه در سه هزار سال قبل است. تمام اطراف این جام منقوش به تصاویر خدایان و مراسم آیینی گوناگون و حیوانات و ارابه‌ها است.

جام طلای حسنلو در آوار یک ساختمان سوخته در تپه‌-دژ حسنلو در سال ۱۹۵۸ کشف شد؛ جایی که انگار زمان در آن متوقف شده بود. نهصد سال قبل از میلاد در این مکان آتش‌سوزی بزرگی روی داده بود و اجساد و اشیاء زیادی در زیر لایه‌های خاکستر و آوار مدفون شده بودند.

همانطور که در دانشنامه‌ی ایرانیکا نوشته شده، این کاسه در اتاق شماره ۹ در گوشه‌ی جنوب‌شرقی ساختمان قرار داشت، جایی که زیر دیوار‌های خشتیِ فروریخته‌ی طبقه‌ی دوم، کنار بدن سه مرد مدفون شده بود.

یکی از این مردان این جام را در دست داشت. اگرچه استخوان‌های این مرد له شده بود، میشد تشخیص داد که موقع مرگ بر روی شانه‌ی راستش افتاده و سرش به سمت شمال دیوار بوده است؛ پایینِ بازوی سمت راستِ او به صورت عمودی روی دیوار قرار داشت و دستش از مچ خم شده بود. این دست، از مچ تا شانه با یک دستکش بلند پوشانده شده بود که شاید از جنس چرم باشد.

احتمالاً این سه مرد سه سرباز بودند که در بحبوحه‌یِ به آتش کشیده شدن این دژ، در حال غارت یک مجموعه‌ی چندطبقه‌ای بودند. آن‌ها این جام و اشیاء باارزش دیگر را از انبار طبقه‌ی دوم برداشته‌اند اما حین فرار با این غنائم، ساختمان خشتی ناگهان فروریخته است. البته یک احتمال دیگر هم این است که این سه مرد در واقع جزء محافظانی بوده‌اند که در آخرین لحظات سقوط قلعه، در حال خارج کردن ارزشمندترین اشیاء آنجا بوده‌اند که در زیر آوار مدفون شده‌اند.

این جام، مظهر منحصر بفرد هنر باستانی زرگری در این تمدن کمتر شناخته شده است. نقوش خاص و رازآلود روی اثر نیز کلید کشف سنت‌های مذهبی و اساطیری زمان خود به شمار می‌روند. در طول سالیان، درباره‌ی این جام در کتب و مقالات علمی بیشماری بحث شده است، از جمله تحلیلی توسط ماری ترز بارلت (۱۹۱۱-۱۹۹۶) که این جام را یکی از بزرگترین یافته‌های معاصر باستانشناسی به حساب آورده است.

جام حسنلو با حکاکی برجسته و قلمزنی تزیین شده است. وزن این جام حدود ۹۵۰ گرم است. ارتفاع آن حدود ۲۰ سانتی متر، پایه‌ی آن حدود ۱۵ سانتی‌متر و لبه‌ی آن حدود ۱۸ سانتی‌متر است. این جام هنوز هم بعد از ۶۵ سال از زمان پیدا شدنش، پوشیده در هاله‌ای از معما و راز است. تنها راز این جام موبوط به هویت کسانی که آن را در دست داشته‌اند نیست بلکه کل تمدنی که این جام به آن تعلق دارد به صورت یک راز باقی مانده است.

درباره‌ی ساکنان حسنلو و مهاجمان آن به دلیل فقدان اسناد مکتوب، اطلاعات بسیار کمی در دست است. هیچ سند مکتوبی از حسنلو وجود ندارد که گواهی بر هویت ساکنان آن باشد. آیرین جِی. وینتِر در مقاله‌اش با عنوان «جام طلای حسنلو: سی سال بعد» نوشته است: «ما نه نام تاریخی این مکان را می‌دانیم نه حکومتی که شاید این کاسه به آن تعلق داشته، و نه زبان و قوم ساکنان آن را». جام حسنلو نشان می‌دهد که در اینجا تمدنی شگفت‌انگیز وجود داشته اما ما هنوز هیچ چیز از جزئیات این تمدن باستانی نمی‌دانیم.

(طرحی از نقوش روی جام حسنلو)

نقوشی شبیه به نقوش جام حسنلو بر روی آثاری متعلق به آشور و عیلام و نیز در شمال سوریه یافت شده‌اند که این نشان می‌دهد تاثیرات متقابل زیادی میان تمدن‌های ساکن ایران و سایر تمدن‌های خاورمیانه وجود داشته است.

به نقل از دایره‌المعارف بریتانیکا، تمدن تپۀ حسنلو بین ۲۱۰۰ تا حدود ۸۲۵ پیش از میلاد استمرار داشته است، اما غنی‌ترین دوره‌ی کاوش‌شده در آنجا به قرون نهم و دهم پیش از میلاد بازمی‌گردد. از مشخصات این دوره که به «منائیان» معروف است سفال‌های به رنگ خاکستری به همراه انواع سیاه و قرمز است.منبع: فرادید

بیشتر بخوانید:

” هوشنگ ” سر سلسلهٔ پیشدادیان در اساطیر ایران کیست ؟+عکس

ببینید|بهترین عکس های زیبای طبیعت وحش که حتما حالتون را خوش می کنه !

۱۴ واقعیت عجیب در باره شاهان صفوی ایران و عکس های دیده نشده آنان

عکس دو فروشنده دوره گرد با کلاس در شیراز ۱۲۶ سال پیش

 در کانال اول فارس عضو شوید 

 کانال اول فارس در  ایتا 

 کانال اول فارس در سروش

کانال اول فارس در روبیکا

 کانال اول فارس در  بله 

کانال اول فارس در واتساپ

 کانال اول فارس در  تلگرام

 

بیشتر بخوانید:

عکس هایی از تخریب یک گوردخمه ساسانی در فیروزآبادِ فارس توسط جویندگان گنج
عکس های خیال انگیز ” شکست ناپذیرترین” قلعه‌ تاریخ ایران باستان
نگاهی به تاریخ زندگی کریم‌خان زند وکیل الرعایای ایران در شیراز

ثبت دیدگاه

  • مهدی

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    پوریم یا فوریم را سرچ بفرمایید


  • رامین

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    تورکها و کوردها ساکنان اصلی و قدیمی منطقه غرب و شمال غرب ایران هستن


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    اگر این جام تا به حال به سرنوشت کتیبه های داریوش دچار نشده باشه، خیلی است


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    حالا اگه این جام در ایران باشد جای شکر باقیه


  • کاربر

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    به علامت روی ران شیر توجه کنید
    همون علامت رو در کاخ اردشیر بابکان میبینید


  • رحیم

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    جام حسنلو متعلق به تمدن مانلار‌ که به فارسی ماننا گفته شده است مربوط است مانلار‌ اقوام ترک بوده آمد و در کتاب های آشور به هویت آنها اشاره شده و دکتر رحیم بقال به عنوان محقق مطرح این جام شخصی شناخته شده در ایران و جهان است .


  • ابوالفضل

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    عقاب دو سر نشان اقوام ترکتبار هست مانند سلجوقی من یعقین دارم این مربوط به اقوام ترک است خدای خورسید خدای ماه خدای زمین داره گوسفند میده معلومه


  • عاشق وطنم ایران

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    زنده باد تاریخ و تمدن کهن ایران زمین


  • آرش برخورداری

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    غارکلماکره سرچ کنید تا بدونبد پنج تن ازاینها کجا وچطوربه وجودامدن


  • رزا جمهوری

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    سلام زندگی در زمان رانشون میده این جام
    یجا یه زن سه آتیشه بایک مرد اژدها یعنی قوی دارن رقص میزنن درجای دیگه یکی دونفر دارن مشت ومالش میدن ودر جای دیگه کودکی بدنیا آمده که پدربزگش نشونش میده کسی که ماماست یه جای دیگه تخت حکومتی هست کسی نوشیدنی داره تعارف میکنه ودرجای دیگه نفراتی دارن گوسفند ویا حیوانات راپیش کش میکنن ودرجادیگه چاپار یانگهبانان سوار برارابه هستند کلا زنگی پادشاه از تولد تا موقع مرگ زمانی که تخت بدون شاه است رابه نمایش کشیده بنده غلامرضا جمهوری هستم ازبوشهر


  • رزا

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    سلام زندگی در زمان رانشون میده این جام
    یجا یه زن سه آتیشه بایک مرد اژدها یعنی قوی دارن رقص میزنن درجای دیگه یکی دونفر دارن مشت ومالش میدن ودر جای دیگه کودکی بدنیا آمده که پدربزگش نشونش میده کسی که ماماست یه جای دیگه تخت حکومتی هست کسی نوشیدنی داره تعارف میکنه ودرجای دیگه نفراتی دارن گوسفند ویا حیوانات راپیش کش میکنن ودرجادیگه چاپار یانگهبانان سوار برارابه هستند کلا زنگی پادشاه از تولد تا موقع مرگ زمانی که تخت بدون شاه است رابه نمایش کشیده بنده غلامرضا جمهوری هستم ازبوشهر


  • ویراف مقدس

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    تمدن مانایی از جمله تمدن‌های ایرانی است
    گواه این ادعا نام پادشاه قدرتمند آن دوره ایرانزو هست دوستانی عقاب را نشانه اقوام ترک دانستند که کاملا اشتباه هست ، عقاب نشان اقوام سکایی و ایرانی بوده چنانچه در تخت جمشید و روسیه نمایان است اقوام آلتایی بعد از ساکن شدن در آسیای میانه این نشان را به عاریت گرفتند


  • حسین

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    اصلا نمیتونه متعلق به اقوام ترک باشه چرا که ورود اقوام ترک به شمال غرب ایران تقریبا بعد از اسلام می‌باشد …


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    شما حتی از نام بردن اسم اذربایجان حراس دارید اذربایجان عشق است


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    به ماچه بگردیم صاحبش راپیداکنیم


  • جواد

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    این جام مربوط به کردها است


  • Shahin

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    این تاریخ عجیب نیست تاریخ تورکان مانان و آذربایجان است شما از گفتن آن عاجزین


  • داوود

    تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱

    این جام هخامنشی است


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۸ - دی - ۱۴۰۱

    کل نقاشی روی جام روایت نبرد و داستان معروف زمان خودش را دارد که بصورت تئاتر برای رجال درباری بازی میشده


  • کمال

    تاریخ : ۲۰ - دی - ۱۴۰۱

    چرا قبول نکنیم این برای اذربایجان و تمدن ترک ها است در مناطق اذربایجان مناطق زیادی بالا۷ هزار سال قدمت دارن