• 30 / آذر 1401 / 8:34
  • شناسه خبر : 100251

چرا شب یلدا باید هندوانه بخوریم؟ چند ترفند عالی برای انتخاب و خرید هندوانه شیرین و قرمز

چرا باید شب یلدا هندوانه بخوریم؟ خوردن هندوانه در شب یلدا یکی از رسوم ایرانی‌ها از قدیم تاکنون بوده ولی چرا این رسم هنوز پابرجا مانده است؟ معمولا پشت چنین رسم و رسومات کهنی، مجموعه‌ای از اعتقادات و باورهای سنتی نهفته که برای قرن‌های متمادی همچنان استوار مانده است. در این مقاله درباره اینکه چگونه برای شب یلدا هندوانه بخریم می‌پردازیم .

آداب و رسوم شب یلدا در شهرهای مختلف ایران تا حدی متفاوت است. بخشی از این رسومات به سرگرمی‌های مخصوص شب یلدا بر می‌گردد که گاهی اوقات از یک منطقه تا منطقه دیگر فرق می‌کند.

اما برخی از این رسوم در کل ایران فراگیر شده‌اند، مثل گرفتن فال حافظ در شب یلدا و خوردن میوه‌هایی مثل انار، هندوانه و تنقلاتی مثل آجیل. هر کدام از این سرگرمی‌ها و خوراکی‌ها جزو نمادهای شب یلدا هستند و فلسفه‌ای دارند که شاید کمتر کسی از آن‌ها آگاهی داشته باشد.

هندوانه و ارتباط آن با گرد بودن زمین

یکی از دلایل خوردن هندوانه شب یلدا به خاطر شکل ظاهری آن است که ما را به یاد زمین می‌اندازد. گرد و کروی بودن هندوانه مثل این است که با یک کره زمین سرسبز مواجه هستیم. رنگ سبز هندوانه یادآور و نماد آبادانی و زندگی روی کره خاکی است.

هر چند چنین تصور می‌شود که تصور کروی و گرد بودن زمین جدید است، اما ایرانیان باستان عقایدی مبنی بر گرد بودن زمین داشته‌اند که بازتاب آن را حتی در دیگر رسوم مثل رها کردن سیبی شناور در آب هنگام چیدن سفره هفت سین هم می‌توانید ببینید.

هندوانه و زمین نماد باروری در شب یلدا

از طرفی زمین در باور ایرانیان باستان نماد باروری بوده و برای ایرانیانی که با کشاورزی و دامداری امرار معاش می‌کرده‌اند، اهمیت ویژه‌ای داشته است. تا حدی که ایزد سپندارمذ، ایزد نگهبان زمین، به عنوان یکی از ایزدان مهم ایرانیان باستان به حساب می‌آمده که به آن توسل می‌شده است. از میان همه میوه‌های شب یلدا، هندوانه تنها میوه‌ای است که نماد زمین به شمار می‌رود.

رنگ سبز هندوانه نماد زمین و آبادانی است

اصرار بر انتخاب هندوانه‌ای با رنگ سبز، فقط به رسیده بودن این میوه ربط ندارد. یک دلیل خوردن هندوانه شب یلدا این است که سبز رنگ نماد آبادانی و زندگی روی زمین است.

رنگ قرمز هندوانه و نمادهای آن

اگر چه ممکن است برخی مواقع هندوانه‌هایی که چندان رنگ قرمزی هم ندارند، طعم شیرینی داشته باشند اما هندوانه رسیده با رنگ قرمز شناخته می‌شود. هر چه هندوانه قرمزتر باشد، احتمال رسیده بودن آن بیشتر خواهد بود.

یکی از دلایل خوردن هندوانه در شب یلدا، همین سرخی و شیرینی هندوانه است. این سرخی نماد عشق، دوستی، بهروزی، آسودگی و زندگی مسالمت‌آمیز در سایه آبادانی و سرسبزی است.

گرد بودن هندوانه؛ یادآور کروی بودن زمین

اگر به دیگر میوه‌های مورد استفاده در شب یلدا نگاهی بیندازید، می‌توانید میوه انار را هم ببینید که با ویژگی‌هایی مشابه هندوانه در تزیین سفره شب یلدا جای پای خود را محکم کرده است. انار هم با رنگ قرمز و ظاهر کروی (دایره‌ای) خود، کروی بودن زمین را نشان می‌دهد و یادآوری می‌کند. معمولا در این شب از میوه‌هایی که گرد هستند، در سفره دورهمی استفاده می‌شود.

رنگ سفید هندوانه؛ نماد صلح و سازگاری

بین لایه سبز خارجی هندوانه و خود هندوانه که قرمز است، یک لایه سفید هم قرار دارد که حتی این قسمت از هندوانه هم به خاطر رنگ سفید خود نماد صلح، سازگاری، آرامش و آسودگی است.

دانه‌های هندوانه نماد چیست؟

هسته‌ها یا دانه‌های هندوانه که در برخی از مدل‌ها، حتی به صورت بو داده و آجیل شب یلدا هم مصرف می‌شود، نشانه باروری و افزونی نژادهای مختلف انسان بر روی زمین است. با کاشتن همین دانه‌ها است که بوته‌های جدید هندوانه سر از خاک بیرون می‌آورند و همین باروری، نماد افزونی نژاد انسان‌ها روی زمین هم هست.

خوردن هندوانه در شب یلدا و خواص آن برای سلامتی بدن

احتمالا شما هم می‌دانید که طبع هندوانه سرد و تر است و اتفاقا همین طبع در زمستانی که سرد است، به گونه‌ای با آن هماهنگ است. استفاده از یک میوه در اصل تابستانی با طبع سرد که خاصیت خنک کنندگی دارد، آن هم در فصل زمستان، یادآور گرما و حرارت تابستان است.

اگر چه خواص و فواید هندوانه زیاد است و می‌توانید از آن به عنوان یکی از میوه‌های مفید برای درمان برخی بیماری‌ها استفاده کنید، اما اعتقاد بر این است که اگر هندوانه را در شب یلدا بخورید، در سراسر زمستان بیماری و سرما بر شما غلبه نخواهد کرد.

این هم به خاطر همان طبع سرد هندوانه است. حتی مازندرانی‌ها هم که مراسم چله شو را در شب یلدا دارند معتقدند که اگر در این شب هندوانه بخورید، در طول سال، دندان درد به سراغتان نمی آید و حتی آرزوهایتان هم برآورده می‌شود.

فال گرفتن با هندوانه در شب یلدا

همه خواص و ویژگی‌های هندوانه برای سلامتی و لذت بردن از طعم آن را که کنار بگذارید، به رسم «فال هندوانه در شب یلدا» می‌رسیم. هر چند این رسم در همه شهرهای ایران شناخته شده نیست اما برای مثال در شهر تالش، مردن با بعد از خوردن هندوانه شب یلدا با پوست آن فال می‌گیرند.

برای گرفتن فال هندوانه شب یلدا، فرد پوست هندوانه‌ای را که خورده است، به چهار قطعه تقسیم می‌کند. پوست‌های هندوانه را یکی پس از دیگری به پشت سر می‌اندازد. اما معنی هر حالت در فال هندوانه شب یلدا چیست؟

  • در صورتی که دو قطعه از پوست‌های هندوانه سبز و دو قطعه از آن‌ها سفید باشد، فال آن‌ها نیکوست (یا جواب مثبت است).
  • اگر یک تکه روی قسمت سبز بیفتد و سه تکه روی قسمت سفید، فال باطل است و دوباره باید گرفته شود.
  • چنانچه چهار تکه به رنگ سفید برگردد، بدشانسی در کمین فرد است.
  • اگر هر چهار تکه به سمت سبز رنگ بیفتد، فال بسیار خوب است و ایام به کام فرد خواهد شد.

 مضرات خوردن هندوانه در شب یلدا

توصیه می‌شود که به خاطر عوارض خوردن هندوانه در شب یلدا و سردی زیاد این میوه، آن را به حد تعادل مصرف کنید یا از مصلح‌های آن مثل عسل یا خوراکی‌های با طبع گرم هم استفاده کنید تا مزاجتان دچار سردی نشود. این نکته را ایرانیان باستان هم با مصرف انواع آجیل در کنار هندوانه رعایت می‌کرده‌اند.

هندوانه شب یلدا معمولاً بعد از شام و شب‌ چره مصرف می‌شود که این موضوع موجب بروز اختلال در خواب می‌شود. بدن ما قادر به هضم هندوانه در شب نیست و این موضوع می‌تواند به خصوص برای افرادی که معده ضعیف‌تری دارند، دردسرساز شود.

مصرف هندوانه موجب شب ادراری می‌شود، خواب شبانه را به هم می‌ریزد و دائماً شما را به سمت دستشویی می‌کشاند.

سوالات متداول

آیا در شب یلدا نباید هندوانه بخوریم؟

با وجود همه خواصی که هندوانه دارد و از طرفی به خاطر رسم و رسوم خوردن هندوانه شب یلدا، برخی از متخصصان طب سنتی بر این باورند که بهتر است از خوردن هندوانه در شب یلدا بپرهیزید. این توصیه مخصوص کسانی است که دچار ضعف سیستم ایمنی بدن هستند یا به سرعت فشار خونشان با خوردن هندوانه پایین می‌آید.

به توصیه برخی متخصصان به جای خوردن هندوانه شب یلدا بهتر است در زمستان از کدو حلوایی که طبعی گرم دارد، استفاده کنید. در ۳ ماه پایانی سال، خوردن هندوانه به خاطر میزان زیاد آب و طبع بسیار سرد، موجب آسیب به کلیه‌ها می‌شود. پس بهتر است حتی‌الامکان خوردن هندوانه شب یلدا را در حدی اندک و متعادل رعایت کنید و در صورت تمایل دسر کدو حلوایی را جایگزین آن کنید.

 برای سردی هندوانه شب یلدا چی بخوریم؟

برای رفع سردی هندوانه در شب یلدا می‌توانید آن را همراه با تنقلات و آجیل‌های گرم مصرف کنید.

فلسفه خوردن هندوانه در شب یلدا چیست؟

این که چرا شب یلدا هندوانه می‌خوریم دلایل زیادی دارد. برخی بر این باور هستند که خوردن این میوه برای جلوگیری از بیمار شدن در زمستان مفید است. برخی دیگر نیز معتقد هستند که خوردن هندوانه در شب یلدا می‌تواند نشانه دوستی، عشق، آبادانی و شروعی گرم برای زمستان باشد.

در شب یلدا چه زمانی هندوانه بخوریم؟

خوردن هندوانه در شب یلدا یکی از اصلی‌ترین رسوم این شب است، اما بهتر است هندوانه را همراه با غذا و یا بعد از غذا میل نکنید. مصرف هندوانه موجب کاهش حرارت معده و بروز مشکلات جدی در هضم می‌شود. بهترین زمان مصرف هندوانه چند ساعت قبل و یا بعد از خوردن غذا است.

هندوانه میوه‌ای کاملا سربسته است و نمی‌توان از درون آن مطمئن بود. به‌همین‌دلیل خرید هندوانه شیرین و قرمز که کاملا رسیده باشد تا حد زیادی چالش‌برانگیز است. در این مطلب نکات مهمی را درباره انتخاب و خرید هندوانه شیرین به شما آموزش خواهیم داد.

هندوانه میوه‌ای کاملا سربسته است و نمی‌توان از درون آن مطمئن بود. به‌همین‌دلیل خرید هندوانه شیرین و قرمز که کاملا رسیده باشد تا حد زیادی چالش‌برانگیز است. در این مطلب نکات مهمی را درباره انتخاب و خرید هندوانه شیرین به شما آموزش خواهیم داد.

انواع هندوانه در ایران

هندوانه در انواع مختلفی در بازار ایران موجود است. معروف‌ترین آنها عبارت‌اند از:

هندوانه سبز راه‌راه

این هندوانه را همه ما می‌شناسیم و در بازار به وفور یافت می‌شود. رنگ آن سبز تیره است و راه‌راه‌های آن سبز روشن یا زرد هستند.

هندوانه چارلستون گری

این هندوانه کشیده و بیضی‌شکل است. رنگ پوست آن سبز کاملا روشن و گوشت آن صورتی یا قرمز است. در ایران به هندوانه مهندسی معروف شده است.

هندوانه سفید همدان

رنگ پوست این هندوانه سبز بسیار روشن است که به سفیدی می‌زند. پوست این هندوانه بسیار کلفت است و گوشت قرمز دارد.

هندوانه ماه و ستاره

این هندوانه کاملا شبیه یک توپ است که رنگ سبز بسیار تیره آن به سیاهی می‌زند. به این دلیل به آن ماه و ستاره می‌گویند که لکه‌های زرد کوچک و بزرگی شبیه به ستاره‌ها و ماه روی آن دیده می‌شود. به نسبت سه مورد بالا، کمتر در بازار پیدا می‌شود.

از سایر هندوانه‌های معروف در ایران می‌توان به هندوانه قرقی، شریف آباد، محبوبی و نظایر آن را نام برد. برخی از این هندوانه‌ها از جمله شریف آباد بیشتر در همان بازارهای محلی و شهرهای نزدیک به خودشان عرضه می‌شوند، زیرا پوسته آنها نازک است و اجازه حمل به شهرها و مناطق دورتر را نمی‌دهد.

هندوانه‌های گوشت زرد هم نوع دیگری از هندوانه هستند که کم‌پیداترند و به اندازه هندوانه قرمز پرطرفدار نیستند.

ترفندهایی هوشمندانه برای خرید هندوانه

هندوانه یکی از خوشمزه‌ترین میوه‌ها مخصوصا در فصول گرم سال است. البته اگر بدون اطلاعات کافی بخواهید هندوانه بخرید، بعد از بردنش به منزل فقط باید دعا کنید که وقتی آن را برش زدید خیار سفید تحویل نگیرید! همه افرادی‌که حداقل یک‌بار هندوانه سفید یا بی‌مزه خریده‌اند می‌دانند چه ضدحال بزرگی است! بنابراین خوب به این نکات دقت کنید.

۱. شکل هندوانه را بررسی کنید

هندوانه‌ای را بردارید که شکلی یکنواخت داشته باشد. هندوانه باید محکم و متقارن باشد. همه جای آن را بررسی کنید؛ اگر نشانی از کبودی، بریدگی، تورفتگی یا هر نشانه غیرطبیعی می‌بینید آن را نخرید. برآمدگی یا تورفتگی‌های سطح هندوانه بدان معناست که در هنگام رشد همه‌جای آن به یک اندازه و به طور منظم در معرض آبیاری یا نور خورشید قرار نگرفته است. بنابراین ممکن است بافت درون هندوانه یکنواخت نبوده و بعضی قسمت‌های آن خشک باشد.

۲. اندازه و وزن هندوانه را بسنجید

هندوانه را بلند کنید و نگه دارید. هندوانه باید نسبت به اندازه‌اش سنگین‌تر باشد، این نشان می‌دهد که آبدار است و به خوبی رسیده است. دو هندوانه را با اندازه مساوی بردارید. هر کدام سنگین‌تر بود آن را بردارید.

به‌طورکلی بهتر است هندوانه را نه زیاد بزرگ و نه زیاد کوچک انتخاب کنید. بااین‌حال، صرف‌نظر از اندازه، تنها نکته مهم این است که هندوانه نسبت به اندازه‌اش سنگین باشد.

۳. به‌دنبال لکه بزرگ زردرنگ باشید

هر هندوانه معمولا یک لکه دایره‌ای بزرگ زردرنگ دارد. این درست همان بخشی از هندوانه است که با زمین تماس داشته است و بنابراین در زیر نور آفتاب رسیده است. هرچه این لکه زرد تیره‌تر باشد، هندوانه بهتر است. فکر نکنید این چیزی است که فقط قدیمی‌ها به آن اعتقاد داشته‌اند، کاملا درست و علمی است. اگر این لکه سفید باشد یا اصلا وجود نداشته باشد، بدان معناست که هندوانه زود برداشت شده است و کاملا رسیده نیست.

۴. رنگ پوست هندوانه را بررسی کنید

رنگ پوسته بیرونی هندوانه را بررسی کنید. درباره هندوانه سبز راه‌راه، هر چه رنگ سبز آن تیره‌تر باشد، رسیده‌تر است. این موضوع درباره هندوانه سفید همدان، هندوانه چارلستون گری و برخی هندوانه‌هایی که رنگ سبز روشن دارند صدق نمی‌کند.

علاوه‌براین، رنگ پوست هندوانه باید مات و کدر باشد. معمولا هندوانه‌های براق، کاملا رسیده نیستند و آنها را زود چیده‌اند.

۵. دنبال لکه‌های شبکه‌ای بگردید

دنبال نشانه‌هایی از لکه‌های قهوه‌ای که به‌شکل شبکه‌ای تنیده‌شده در کنار هم و به‌شکل خطوط (نه خراشیدگی) هستند بگردید. این لکه نشان می‌دهد که زنبورها بارها روی گل هندوانه گرده‌افشانی کرده‌اند. هرچه گرده‌افشانی بیشتری انجام شده باشد، میوه شیرین‌تر است.

۶. جنسیت هندوانه در طعم آن تأثیر دارد

بسیاری از مردم نمی‌دانند که هندوانه می‌تواند ماده یا نر باشد. هندوانه‌های گرد ماده هستند و بسیار شیرین‌اند. اما هندوانه‌های کشیده و بزرگ‌تر نر هستند و طعم آبکی‌تری دارند.

۷. ترفند ضربه‌زدن می‌تواند کمک‌کننده باشد

این ترفند کمی تخصص می‌خواهد اما افرادی‌که تجربه دارند، آن را بهترین روش می‌دانند. دستتان را مشت کنید و با بند انگشت به هندوانه ضربه بزنید. به صدای آن گوش دهید. اگر هندوانه رسیده باشد صدای عمیق و زیر تولید می‌کند نه بم. صدای بم یعنی هندوانه هنوز نرسیده است و صدای بم توخالی یعنی هندوانه بیش‌ازحد رسیده است و حالت پوک به خودش گرفته است.

۸. استحکام پوسته هندوانه را حس کنید

پوست هندوانه رسیده باید محکم و ضخیم باشد. با فشار دادن هندوانه از طرفین (البته اگر به اندازه کافی نیرو وارد کنید) نباید صدای تردی گوشت درونی آن را حس کنید. اگر این‌طور باشد هندوانه بیش‌ازحد رسیده است.

۹. دم هندوانه را بررسی کنید

اگر دُم هندوانه روی آن هست و از ته آن را نبریده‌اند، آن را بررسی کنید. اگر این ساقه کوچک سبز و تر باشد یعنی هندوانه را زود برداشت کرده‌اند. اگر کاملا خشک است یعنی هندوانه رسیده است.

هندوانه آسیب‌دیده یا خراب را بشناسید

هندوانه‌هایی‌که در هنگام حمل آسیب دیده‌اند یا از اول خراب و پوسیده بوده‌اند را نخرید. خوردن این هندوانه‌ها می‌تواند خطرناک باشد. اگر علائم زیر را در هندوانه مشاهده کردید آن را خریداری نکنید:

لکه‌ها و نقاط تیره‌رنگ: این لکه‌ها ممکن است نشانه وجود قارچ یا باکتری باشد.

خرید هندوانه شیرین – نقاط و لکه‌های سیاه روی هندوانه

گوشت خیس و لزج: اگر گوشت هندوانه از هم متلاشی شده است، بافت آن پیوسته و ترد نیست و رنگ آن کاملا یا در برخی جاها تیره است، ممکن است به دلیل رشد قارچ یا اشباع‌شدن هندوانه با آب باشد.

لکه‌هایی خوشه‌مانند: این اشکال شبیه نقطه‌هایی دایره‌ای هستند که احتمال دارد به‌دلیل ویروس ایجاد شده باشند.

نقاط سفید یا قهوه‌ای روشن: این ممکن است به صورت الگویی نامنظم از نقاط سفید تا قهوه‌ای روشن باشد که ممکن است به‌دلیل تغذیه حشرات باشد.

لکه روی پوسته داخلی: این یک بیماری باکتریایی است که به صورت بافت خشک قهوه‌ای یا برنزی در قشر داخلی هندوانه دیده می‌شود.

خرید هندوانه شیرین – لکه روی پوسته داخلی

بوی ترشیدگی: بوی ناخوشایند تند و ترش که نشان می‌دهد گوشت هندوانه در حال ترش‌شدن و پوسیدگی است.

هندوانه به شرط چاقو نخرید

هرگز از فروشنده درخواست نکنید که هندوانه را قاچ کند. ممکن است چاقو آلوده باشد و میوه هندوانه را آلوده کند. ازآنجاکه این میوه قابل‌شستشو نیست، اجازه این کار را ندهید. همچنین پس از خرید هندوانه حتما پوست آن را بشویید و بعد آن را قاچ کنید.

راه تشخیص یک هندوانه خوب

هر چه هندوانه سبک تر باشد پوست نازک تری دارد و اگر در اثر ضربه زدن به هندوانه، صدای بم و خفه ای شنیدید آن هندوانه نارس و پوست کلفت یا خیلی رسیده و پوک است که بسته به فصل عرضه آن این موضوع قابل تشخیص است، اما اگر ارتعاشات ضربه وارده به پوست هندوانه در تمام بافت آن پخش شد نشاندهنده تردی و آبدار بودن هندوانه است. یکی دیگر از راه های تشخیص هندوانه رسیده فشردن هندوانه بین دو دست است که لزوما باید زور بازو داشته باشید تا بتوانیدبا اعمال فشار و ایجاد شکافی در داخل بافت هندوانه متوجه تردی آن شوید.

بیشتر بخوانید:

هدایای ویژه ایرانسل برای یلدای ۱۴۰۱ اعلام شد+نحوه فعالسازی
فال حافظ امروز ۳۰ آذر ” شب یلدای ۱۴۰۱ ” با تفسیر دقیق و زیبا
انار پلو ، شام خوشمزه برای شب یلدا که از خوردنش سیر نمی شوید

ثبت دیدگاه