• ۰۴ / آذر ۱۴۰۰ / ۱۳:۴۷
  • شناسه خبر : 75151

چند نکته ضروری درباره مهریه و انواع آن که باید حتما بدانید

مهریه مالی است که قابلیت تملک داشته باشد و در عقد نکاح ، مرد تعهد می کند که به زوجه بپردازد. ما در این نوشتار به طور مختصر منابع و احکام حقوقی مهریه را بیان می کنیم. بنابراین مهریه مالی است که به هنگام عقد نکاح برای ضوابط شرع و رسم و عادت از طرف مرد به زن پرداخت می گردد و صداق – صداقیه، کابین و قرض هم نامیده می شود.

نکات حقوقی مهریه را بدانید

به گزارش گروه اول فارس در رابطه با مهریه و انوع آن دانستن نکات زیر برای هر مرد و زنی  ضروری است:

۱- مهریه، مالی است که هنگام عقد ازدواج، مرد متعهد می‌شود به همسر (زوجه) خود بپردازد. این مال می‌تواند به صورت نقدی (وجه رایج کشور)، سکه و طلا، سایر اموال منقول یا غیر منقول (ملک، خانه یا آپارتمان) باشد. این مال به عنوان دِین و بدهی بر عهده زوج قرار دارد.

۲- مهریه، همزمان با انعقاد ازدواج در سند رسمی سند ازدواج (نکاح واژه عربی پیمان زناشویی است) ثبت می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های این سند رسمی این است که لازم‌الاجرا است. یعنی با درخواست زن از دفترخانه تنظیم سند ازدواج برای اجرای تعهدات آن از جمله مهریه، می‌توان به عنوان مثال، مال موضوع مهریه را از همسر (مرد) درخواست کرد و مراجعه به دادگاه برای این کار الزامی نیست.

۳- مهریه از طریق ارائه دادخواست به دادگاه عمومی حقوقی خانواده نیز قابل مطالبه است. زن می‌تواند در صورت تمایل با نوشتن خواسته خود به‌دست خود یا مشاور یا وکیل دادگستری در فرم مخصوص (همان دادخواست) از دادگاه محل سکونت خود یا همسرش درخواست کند که حکم الزام همسر به پرداخت مهریه را صادر کند.

۴- همچنین، مهریه را می‌توان پس از صدور اجرائیه از طریق اداره اجرای اسناد رسمی دریافت کرد. با صدور برگ اجرائیه از دفترخانه تنظیم سند رسمی، متقاضی مهریه می‌تواند به اداره اجرای اسناد رسمی ثبت مراجعه و با معرفی نشانی مرد (همسر) درخواست وصول مهریه را ارائه کند. همچنان که می‌تواند مالی از مرد مانند حساب بانکی، پلاک ثبتی، سهم یا حتی طلب قطعی او را از دیگران برای توقیف و وصول مهریه معرفی کند.

۵- در سند رسمی ازدواج، معنی عندالمطالبه، امکان درخواست دریافت مهریه در هر زمان است. پس در صورت نوشتن این عبارت در سند رسمی ازدواج که به امضای همسر (مرد) رسیده باشد، زن هر وقت بخواهد می‌تواند مهریه را از مرد بخواهد.

۶- در سند رسمی ازدواج، عندالاستطاعه یعنی شرط درخواست پرداخت مهریه، دارا بودن مرد است. در صورت استفاده از این عبارت در متن سند رسمی ازدواج، درخواست مهریه از مرد، مشروط به داشتن مال و توانایی مرد در پرداخت مهریه است.

۷- بر اساس قانون جدید خانواده، برای نپرداختن مهریه بیش از ۱۱۰ سکه، مرد بازداشت نمی‌شود. از سال ۱۳۷۷ با تصویب قانون محکومیت‌های مالی و تا پیش از صدور رأی وحدت رویه مبنی بر امکان طرح ادعای اعسار (ناتوانی و تنگدستی) برای پرداخت مهریه پیش از توقیف و بازداشت مرد بدهکار مهریه، امکان بازداشت همه محکومان مالی ـ از جمله محکومان به پرداخت مهریه ـ به استناد آن قانون فراهم شده بود؛ اما با صدور رأی مذکور و اثبات یا احراز اعسار بسیاری از مردان، بازداشت ایشان تا زمان اثبات دارا شدن آنها منتفی می‌شد، اما قانون‌گذار این‌بار این تهدید قانونی را برای وصول مهریه‌های تا ۱۱۰ سکه طلا زنده کرده است.

۸- می‌توان هر شرطی درباره مهریه در سند رسمی ازدواج را نوشت. به این معنی که درباره میزان و شرایط پرداخت مهریه، هر توافقی میان زن و مرد (همسران) جایز است و برای دو طرف، تعهدآور محسوب می‌شود. بنابراین، طرفین می‌توانند با آزادی اراده در این‌باره گزینه‌های گوناگونی را پیش‌بینی کنند. 

۹- مهریه، دِین ممتازه است و پیش از هر بدهی، از بدهکار دریافت می‌شود. اهمیت بدهی مرد به همسر خود و حساسیت رابطه زوجین (زوج و زوجه یا همان زن و مردی که با هم ازدواج کرده‌اند) و البته امتیازی که قانون‌گذار برای حمایت از زن پیش‌بینی کرده، موجب شده است تا این طلب را بستانکاری ویژه و ممتاز به حساب آورد و پرداخت آن را – حتی اگر بدهی مرد مرده (فوت شده) باشد – بر هر طلب دیگری برتر و پیش‌تر دانسته است.

۱۰- مهریه را می‌توان به اصطلاح بخشید یا بذل کرد. (بذل به معنی بخشش به‌کار برده می‌شود) به هر شکل و روشی که قابل اثبات و مستند باشد، زن می‌تواند همه یا بخشی از مهریه را به همسر خود ببخشد یا از دریافت آن صرف‌ نظر کند؛ در عین حال، قانون‌گذار در ازدواج دائم، این حق را برای زن پیش‌بینی کرده است تا پیش از دریافت مهریه بتواند از انجام وظایف خود به عنوان همسر، خودداری کند.


انواع مهریه

مهر انواع و اقسام مختلفی دارد که عبارتند از :
۱)مهرالسنه یا مهر محمدی : مهری است که پیامبر اسلام (ص) برای حضرت فاطمه (س) مقرر کردند و آن عبارت است از دویست و شصت و دو مثقال و نیم پور نقره مشکوک است.
۲) مهرالمسمی : عبارت است از میزان مالی که به عنوان مهریه در عقد نکاح ذکر می گردد و مورد توافق زوجین است و یا مهری است که در عقد نکاح تعیین شده یا تعیین آن به عهده شخص ثالثی گذارده شده است.
۳)مهرالمثل: هرگاه در عقد نکاح در زمان عقد مهریه تعیین نشود، زوجین می توانند پس از وقوع عقد با توافق مهریه تعیین نمایند. حال اگر قبل از تراضی برای تعیین مهریه نزدیکی شود زوجه مستحق مهرالمثل است. مهرالمثل عبارت است از مال که با در نظر گرفتن وضع خانوادگی زوجه و حال اقران و نزدیکان زوجه جهت مهر تعیین می شود. مهریه که در نکاح معوضه البضع پس از وقوع نزدیکی و قبل از توافق بر مهر معین برحسب شرافت و اوضاع و احوال زوجه به او داده می شود. (ماده ۱۰۹۱ قانون مدنی)
۴) مهرالمتعه: هرگاه در عقد نکاح مهر تعیین نشود و زوج مصمم باشد که زوجه را قبل از نزدیکی طلاق دهد مقداری را به عنوان مهر تعیین و به زوجه پرداخت می کنند و این مبلغ بستگی به وضعیت مالی زوج دارد. برخلاف مهرالمثل که به وضع خانوادگی زوجه داشته است در تعیین مهرالمتعه وضعیت مالی زوج را مدنظر قرار می دهند،  به طور خلاصه مهرالمتعه مهری است که در نکاح مفوضه البُضع شوهر به زن مطلقه خود که با او نزدیکی نکرده می دهد برای تعیین این مهر برخلاف مهرالمثل مرد از حیث وضعیت مالی مرد مد نظر قرار می گیرد.
۵)مفوضه البضع: زوجه را در عقد نکاحی که دائم بوده و مهر ذکر نشده باشد با شرط عدم مهر شده باشد مفوضه النضع نامند.
۶) مفوضه المهر: زوجه را در نکاح دائم که تعیین مقدار مهریه را به اختیار شوهر یا زوجه یا ثالث گذاشته باشند، مفوضه المهر گویند.

بیشتر بخوانید:

تشریح اقدامات مجلس در خصوص طرح اصلاح قانون مهریه
عکس تکان دهنده ای از تجمع اعتراضی علیه مهریه
تجمع اعتراضی مخالفان پرداخت مهریه مقابل مجلس+تصاویر

ثبت دیدگاه

  • shrabnjay061

    تاریخ : ۴ - آذر - ۱۴۰۰

    این چیه در مورد مهریه مینویسید جمع کنید زن مردم و خونه خراب نکید از راه به در نکنید یعنی چی … به کسی که این داستان و مینویسه