قاتل خاموش کودکان و سالمندان در ۱۰ دقیقه

به گزارش گروه سلامت و بهداشت شبکه اول فارس ، دکتر «محمدرضا کریمی» معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز گفت: هر عاملی که باعث شود بدن نتواند دمای دورن خود را در حد 37 درجه نگه دارد و دمای درون بدن بالاتر از این عدد رود، می تواند عامل گرمازدگی باشد؛ زمانی که دمای درونی بالا می رود بدن سعی می کند با تعریق دمای را در حد 37 درجه سانتی گراد حفظ کند ولی گاهی مکانیزم تعریق به تنهایی نمی تواند دمای اضافی را دفع کند و در نتیجه دمای درون بدن بالا می رود.

او افزود: فعالیت شدید در هوای گرم، به ویژه اگر هوا مرطوب هم باشد، کم آبی بدن یا شرایطی که فرد بیش از حد لباس یا هر نوع پوشش دیگر دارد، به ویژه اگر لباس یا پوشش از جنسی باشد که جلوی تعریق را بگیرد، خطر گرمازدگی دوچندان می شود.
دکتر کریمی با بیان اینکه مرحله قبل از گرمازدگی به شکل گرفتگی عضلات بروز پیدا می کند، اظهار کرد: اگر در این مرحله فرد یا اطرافیانش به علایم توجه کنند، می توانند از گرمازدگی جلوگیری کنند.
چه کسانی بیشتر در معرض گرمازدگی هستند؟
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز کودکان و سالمندان را به دلیل توانایی کمتر در تنظیم دمای درون بدن، بیشترین گروه های در معرض خطر گرمازدگی معرفی کرد و گفت: همچنین مصرف برخی داروها از سوی سالمندان، احتمال بر هم خوردن تعادل دمای بدن و گرمازدگی در این دو طیف سنی را بیشتر می کند.
مصرف داروها و گرمازدگی
دکتر کریمی مصرف برخی داروها را در افزایش احتمال گرمازدگی موثر دانست و اضافه کرد: این داروها اغلب در دسته داروهای درمان پرفشاری خون از نوع ادرارآور یا داروهای مسدود کننده گیرنده های بتا مانند «پروپرانولول» و «متورال» و «کارودیلول»، همچنین داروهای دسته آنتی هیستامین ها، آرامبخش ها و داروهای اعصاب و روان است؛ مصرف برخی مواد غیر قانونی مثل «کوکائین» و «آمفتامین» هم می تواند دمای درون بدن را به شدت افزایش دهد و گرمازدگی به وجود آورد.
او در ادامه به چاقی به عنوان یکی دیگر از عوامل موثر در افزایش خطر گرمازدگی اشاره کرد و افزود: قرار گرفتن در معرض هوای گرم برای افرادی که به این نوع آب و هوا عادت ندارند نیز خطر گرمازدگی را افزایش می دهد.
نشانه های گرمازدگی
این مقام مسوول در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه به نشانه های بروز گرمازدگی اشاره کرد و گفت: پوست سرد و مرطوب که گاهی با موهای سیخ شده همراه است، ریزش شدید عرق، خستگی و بی حالی، گیجی، ضربان ضعیف ولی تند، حالت تهوع، افت فشارخون به ویژه هنگام ایستادن، گرفتگی عضلانی و سردرد مهم ترین نشانه های گرمازدگی است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
توصیه دکتر کریمی در هنگام مواجهه با گرمادزگی توقف هرگونه فعالیت و استراحت کردن بود و اضافه کرد: لازم است در این موارد، فرد به یک محل خنک تر، حتی زیر یک سایه برود، مایعات خنک بنوشد، به ویژه اگر نوشیدنی های ورزشی حاوی الکترولیت در دسترس باشد، لباس خود را کم کند و سعی در خنک کردن پوست داشته باشد، در ادامه اگر علام رو به بدتر شدن است یا بعد از یک ساعت علائم بهبود نیافت، ضروت دارد که به پزشک مراجعه شود.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: اگر فرد گرمازده نشانه های گیجی، بی قراری یا از دست دادن هوشیاری دارد یا قادر به نوشیدن نیست، لازم است به صورت فوری کمک پزشکی درخواست شود.
چگونه از گرما زدگی پیشگیری کنیم؟
او همچنین برای پیشگیری از بروز گرمازدگی، پوشیدن لباس های سبک نخی با رنگ روشن را تاثیرگذار خواند و توصیه کرد: در ساعت های گرم روز سعی کنید در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرید، به طور مرتب به محل های خنک بروید و از فعالیت های شدید پرهیز کنید؛ اگر کار شما به گونه ای است که باید زیر نور مستقیم خورشید کار کنید، تاحد ممکن با پوشیدن لباس و کلاه لبه دار دارای تهویه مناسب، کرم‌های ضد آفتاب با SPF دست کم 15 و خنک کردن منظم بدن، خود را از گرمازدگی حفاظت کنید.
معاون فنی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه با تاکید بر نوشیدن مرتب مایعات در معرض هوای گرم گفت: اگر مصرف کننده داروهای خاص پرفشاری خون، آنتی هیستامین ها یا داروهای اعصاب هستید مرتب آب و مایعات بنوشید و در زمانی که فعالیت بدنی شدید دارید یا در معرض گرما هستید، نسبت به علایم گرمازدگی هوشیار

اگر فردی مشکوک به گرمازدگی است چه کنیم؟
دکتر کریمی با بیان اینکه در بیشتر موارد، امکان مدیریت مناسبت گرمازدگی وجود دارد، گفت: اگر علایم رو به بدتر شدن بود یا اگر بعد از یک ساعت بهبودی ایجاد نشد؛ همچنین اگر فرد احساس گیجی دارد و یا سطح هوشیاری او پایین آمد یا قادر به نوشیدن نیست، دریافت کمک پزشکی ضرورت دارد.
به گفته او برای مدیریت گرمازدگی خارج از محیط های درمانی نیز لازم است ابتدا فرد را به محیط خنک و یا زیر سایه ببریم و بهتر است مقابل پنکه یا جریان باد قرار بگیرد، او را به پشت بخوابانیم و پاهای او را کمی بالاتر بیاوریم، لباس های او را کم و دکمه های لباس فرد را برای تنفس بهتر باز کنیم، همچنین دوش گرفتن یا رفتن در وان آب نیز در این مواقع می تواند کمک کند.
این مقام مسوول در معاونت بهداشت دانشگاه از افراد خواست تا در مواجهه با فرد دچار گرمادزگی، اگر قادر به نوشیدن است به او مایعات خنک، به ویژه نوشیدنی های ورزشی حاوی الکترولیت ها در صورت در دسترس بودن نوشانده و پوست بدن او را با آب یا حوله و پارچه مرطوب، نمناک و خنک کنیم.
دکتر کریمی مراقبت در زمینه تشدید علایم و هوشیاری فرد و دریافت کمک پزشکی در صورت ضرورت را در چنین مواردی حائز اهمیت خواند.