به گزارش اول فارس از شیراز - معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس روز گذشته نرخهای جدید نان یارانهای را اعلام کرد؛ بر این اساس، قیمت هر عدد نان لواش ۲,۰۰۰ تومان، نان بربری ۴,۶۰۰ تومان، نان سنگک ماشینی ۸,۰۰۰ تومان و سنگک ریگی ۸,۶۰۰ تومان تعیین شده است. نان تافتون نیز با سه نرخ مجزا شامل سبک ۳,۰۰۰ تومان، متوسط ۳,۶۰۰ تومان و سنگین ۴,۳۵۰ تومان قیمتگذاری شده و نسخههای کامل (سبوسدار) این نانها به ترتیب ۳,۷۵۰، ۴,۵۰۰ و ۵,۴۰۰ تومان محاسبه میشود. همچنین نان تیری تر هر کیلو ۲۵,۷۵۰ تومان، تیری خشک ۳۲,۴۰۰ تومان و نان بریزهای فارس هر عدد ۷,۸۵۰ تومان اعلام شده است. قیمت هر بسته نایلون نیز ۴,۵۰۰ تومان و کنجد مصرفی ۵,۰۰۰ تومان تعیین شد و به گفته گودرزی، نرخ نانهای آزادپز نیز بهزودی اعلام خواهد شد.
لیست قیمتی که در آن برای نخستین بار، سه نوع نرخ مجزا برای نان تافتون تعیین شده است. از «سبک» با قیمت ۳,۰۰۰ تومان تا «سنگین» با قیمت ۴,۳۵۰ تومان و نسخههای کاملِ گرانتر. اما این تفکیکِ شتابزده، به جای شفافیت، جز سردرگمی و پرسشهای بیپاسخ برای مشتریان چیزی به همراه نداشته است .
گودرزی، معاون استاندار، در حالی از ثبت این قیمتها در سامانه «نانینو» خبر میدهد که کارشناسان اقتصادی و حتی کاربران فضای مجازی، عملاً این تصمیم را زمینه ای برای فساد و سوءاستفاده توصیف میکنند. سوال بنیادین این است: یک شهروند عادی هنگام خرید نان، چگونه باید تشخیص دهد که نانی که دریافت میکند، «سبک» است، «متوسط» است یا «سنگین»؟ ملاک تشخیص چیست؟ وزن چانه؟ قطر نان؟ یا صرفاً تشخیص چشمی که محل مناقشه جدی خواهد بود ؟
نبودِ شاخصِ عینی و نظارتِ کافی
در پاسخ به این پرسش که مبنای تشخیص سه نوع تافتون چیست، معاون استاندار به شاخصهایی مانند وزن چانه (خمیر اولیه)، ضخامت و قطر نان پخته شده و نیز نوع آرد مصرفی (معمولی یا کامل/سبوسدار) اشاره کرده است . اما این پاسخ، کارشناسان را قانع نکرده است. در عمل، نانوایان چه تضمینی برای رعایت وزن استاندارد در هر سه رده دارند؟ آیا ترازوهایی برای تشخیص وزن نان پختهشده در اختیار مردم قرار دارد؟ و اصلاً، اگر نانی با وزنِ «متوسط» اما با کیفیت پایین پخت شود، باید با کدام نرخ محاسبه گردد؟
ابهام بزرگ در «نان کامل»؛ فرصتی برای تخلف؟
چالش دوم به نسخههای «کامل» یا سبوسدار برمیگردد. بر اساس نرخهای اعلامی، نان تافتون کامل (سبک) ۳,۷۵۰ تومان، کامل (متوسط) ۴,۵۰۰ تومان و کامل (سنگین) ۵,۴۰۰ تومان قیمتگذاری شده است . اما چگونه میتوان تشخیص داد که آرد مصرفی واقعاً «کامل» است و صرفاً با افزودن سبوسِ ارزانقیمت، ظاهری تیره پیدا نکرده است؟
فقدان آزمایشگاههای سیار و نظارت مستمر بر کیفیت آرد، این حوزه را به بهشتِ تخلف برای نانواهای سودجو تبدیل خواهد کرد.
اعتراضات مردمی و ندای شفافیت
در شبکههای اجتماعی و فضای مجازی، موجی از نگرانی شکل گرفته است. کاربران میپرسند: «اصلاً چرا تافتون باید سبک و سنگین داشته باشد؟» و «این باعث فساد نمیشود؟» . شهروندان فارس در حالی با سه نرخِ مبهم روبرو شدهاند که بسیاری از نانواییها هنوز اطلاعیهای درباره نوع نان تولیدی خود نصب نکردهاند و عملاً تصمیمگیری در مورد قیمت نهایی به تشخیصِ سلیقهای نانوا سپرده شده است.
در شیراز نیز زمزمههایی مبنی بر اینکه برخی نانوایان تنها به افزایش قیمت توجه کرده و از بهبود وزن یا کیفیت نان غافل شدهاند، به گوش میرسد.
نظارتِ محلی، پاسخگوی نیاز نیست
آنچه این گزارش را به یک هشدار جدی تبدیل میکند، عدم وجود مکانیسم مشخص برای نظارت همگانی است. اگر سامانه «نانینو» صرفاً یک پایگاه ثبت قیمت باشد و نتواند نظارت لحظهای بر وزن و کیفیت را ممکن سازد، این شکاف نظارتی به قیمتِ تمامشدهای برای سفره مردم تبدیل خواهد شد .
معاون استاندار در حالی وعده اعلام نرخ نانهای آزادپز را در آینده داده است که نانهای یارانهای با همین ابهاماتِ بیپاسخ، روانه بازار شدهاند . به نظر میرسد دستگاههای نظارتی، به جای قیمتگذاریِ سلیقهای، باید پیش از هر چیز، «واحد سنجشِ عینی» را برای نان تافتون به مردم معرفی و نانوایان را به درج وزنِ دقیقِ هر قرص نان بر روی نایلون یا تابلو ملزم کنند.
نانوا و مردم؛ یک تخلفِ بالقوه
در حالی که نانوایان از افزایش هزینههای جانبی و معوقات یارانهای خود گلایه دارند و مسئولان نیز بر لزوم اصلاح ساختار قیمتگذاری تأکید میکنند، نادیده گرفتنِ «شفافیتِ تشخیص» برای مردم، آنها را در دوراهیِ پرداختِ بیشتر برای نانی که نمیدانند واقعاً کدام نوع است، قرار داده است. اول فارس این چالش را به عنوان یک تخلفِ بالقوه میبیند که نیازمند ورود فوری دستگاههای نظارتی و اتحادیه نانوایان برای تدوین دستورالعملی شفاف و قابل اجرا است.
💬 دیدگاهها (0)
نظر خود را بنویسید