" پیشاپیش یادآوری می‌شود که محتوای این گزارش، دیدگاه شخصی یکی از کاربران این رسانه بوده و اول فارس هیچ‌گونه موضع‌گیری در رد یا تأیید آن ندارد. انتشار این یادداشت با هدف انعکاس صدای مردم به مسئولین صورت گرفته است و آمادگی برای درج پاسخ دستگاه‌های متولی و نیز نقد و بررسی نظرات کارشناسان و دیگر شهروندان همچنان فراهم است. "

رسول طیبی‌نژاد، شهروند استان فارس و ساکن شیراز که به دلیل شرایط شغلی خود به طور مرتب در مسیر جاده جهرم به لار تردد دارد، در واکنش به خبر کشته شدن یک زن بر اثر برخورد خودرو با نیوجرسی در این محور که روز ۱۵ تیرماه ۱۴۰۵ در اول فارس منتشر شد، ضمن ابراز نگرانی عمیق از وضعیت ایمنی این جاده، به تحلیل فنی این حادثه پرداخته است.

طیبی‌نژاد با اشاره به آشنایی کامل خود با مسیر جهرم-لار به دلیل رفت‌وآمدهای روزانه‌اش، اظهار داشت: نیوجرسی یا همان موانع کنار جاده در سه نوع پلاستیکی، بتنی و فولادی با ارتفاع استاندارد ۸۰ سانتیمتر تولید می‌شوند و همانطور که از اسمشان پیداست، اولین بار در ایالت نیوجرسی آمریکا مورد استفاده قرار گرفته‌اند. وی تأکید کرد که نیوجرسی‌های بتنی به دلیل طراحی و شکل هندسی خاص و همچنین قابلیت جابجایی، در هنگام برخورد خطر آسیب شدید به خودرو و در نتیجه زیان‌های جانی و مالی را کاهش می‌دهند.

این شهروند شیرازی که سال‌هاست به دلیل ماهیت شغلی خود تردد در این محور را تجربه می‌کند، افزود: در نیوجرسی‌های استاندارد، وقتی خودرویی با آنها برخورد میکند، ضربه خودرو را به خود گرفته و به طرف دیگر رانش پیدا میکند و در نتیجه آمار مرگ و میر کاهش پیدا میکند. اما متأسفانه در اتوبان جهرم-لار از نیوجرسی‌های بتنی استفاده نشده، بلکه دیوارهای بتنی حریم جاده ساخته شده که هیچ گونه استانداردی در آن رعایت نشده است.

طیبی‌نژاد که به دلیل تردد مداوم در این مسیر، شاهد روند ساخت این دیوارها بوده، به اول فارس گفت: دیوارهای کنار جاده جهرم-لار ابتدا میلگرد و آرماتوربندی را در زمین کاشتند و سپس قالب‌بندی و بتن‌ریزی انجام دادند. هرچند ارتفاع بیش از ۸۰ سانتیمتر این دیوارها الان مورد بحث نیست، ولی این دیوار حائل بتنی و آرماتوربندی شده ثابت و بسیار استوار و محکم و البته بدون طراحی هندسی خاص، چگونه می‌خواهد از جان و مال مردم محافظت کند؟

وی با اشاره به تجربه کاری و ترددهای مکرر خود در این محور تصریح کرد: من روزانه این مسیر را طی می‌کنم و از نزدیک می‌بینم که این دیوارها چه خطراتی برای رانندگان ایجاد کرده است. تفاوت اساسی میان نیوجرسی استاندارد و این دیوارهای ثابت در این است که نیوجرسی بتنی استاندارد، قطعه‌ای پیش‌ساخته و قابل جابجایی است که با طراحی هندسی خاص خود یعنی سطح شیب‌دار و منحنی، وظیفه دارد در هنگام برخورد، خودرو را به سمت مسیر خود بازگرداند و انرژی ضربه را جذب کند. این قطعه با ارتفاع استاندارد حدود ۸۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر و با استفاده از آرماتوربندی داخلی ساخته می‌شود تا در برابر ضربه مقاوم باشد، اما همچنان قابلیت جابه‌جایی و تعویض را دارد.

این شهروند استان فارس که به دلیل شرایط شغلی خود به خوبی با استانداردهای ایمنی راه‌ها آشناست، در ادامه تحلیل خود خاطرنشان کرد: اما دیوار حائل بتنی که در محور جهرم-لار اجرا شده، سازه‌ای ثابت و یکپارچه است که با آرماتوربندی در دل زمین و بتن‌ریزی در محل ساخته شده است. کاربرد اصلی دیوار حائل، نگهداری و پایدارسازی خاک و جلوگیری از رانش زمین است و این دیوارها برای تحمل فشار جانبی خاک طراحی می‌شوند، نه برای جذب ضربه خودرو و هدایت آن. متأسفانه سازندگان این دیوارها به جای تأمین ایمنی رانندگان، صرفاً به فکر مهار خودروها از وارد شدن به لاین مخالف جاده مذکور بوده‌اند و استانداردهای نیوجرسی در این میان جایگاهی نداشته است.

طیبی‌نژاد تأکید کرد: وقتی خودرویی با سرعت بالا به یک دیوار حائل بتنی کاملاً صاف و ثابت برخورد می‌کند، برخلاف نیوجرسی استاندارد، نه تنها ضربه جذب نمی‌شود، بلکه خودرو به صورت ناگهانی متوقف یا به بیرون پرتاب می‌شود که می‌تواند منجر به واژگونی، لهیدگی و افزایش چشمگیر تلفات جانی و مالی شود. دقیقاً همین اتفاق تلخی است که روز ۱۵ تیر در این مسیر رخ داد .

وی که به دلیل ترددهای مکرر خود شاهد تصادفات متعدد در این محور بوده گفت:اگر هدف از نصب این موانع، افزایش ایمنی جاده و کاهش تصادفات بوده، باید از همان ابتدا نیوجرسی‌های استاندارد و قابل جابجایی با طراحی هندسی مناسب و تأییدیه‌های فنی وزارت راه و شهرسازی استفاده می‌شد. اما بنظر میرسد آنچه اجرا شده، یک دیوار بتنی  غیراستاندارد است که نه تنها کمکی به ایمنی نمی‌کند، بلکه به دلیل عدم تطابق با استانداردهای ایمنی راه، خود به یک عامل خطر تبدیل شده است.

این شهروند شیرازی با سابقه تردد طولانی در محور جهرم-لار، تصریح کرد: من از مسئولین محترم حوزه راه و عمرانی استان فارس می‌پرسم که این دیوارهای بتنی ثابت و آرماتوربندی شده که هیچ طراحی هندسی خاصی ندارند، چگونه می‌خواهند از جان و مال مردم محافظت کنند؟ این یک پرسش کاملاً فنی و به‌جاست که باید پاسخ داده شود. اینگونه حوادث تلخ و متعدد در جاده جهرم-لار، بار دیگر ثابت کرد که استفاده از تجهیزات غیراستاندارد در جاده‌ها، به‌مراتب خطرناک‌تر از نصب نکردن آنهاست.

ایشان در پایان از مسئولان محترم راه و شهرسازی استان فارس درخواست کرد: نخست، بررسی فنی و کارشناسی این دیوارهای حائل در محور جهرم-لار هرچه سریعتر انجام شود. دوم، در صورت عدم تطابق با استانداردهای ایمنی، نسبت به اصلاح و جایگزینی آنها با نیوجرسی‌های استاندارد و قابل جابجایی اقدام کنند. سوم، پیش از وقوع حوادث مشابه، ایمنی تمامی محورهای پرخطر استان مورد بازبینی قرار گیرد.

وی با تأکید بر اینکه تا جان عزیزان دیگری در این مسیر گرفته نشود، باید نسبت به اصلاح نیوجرسی‌های جاده فوق اقدام نمایند، افزود: من روزانه در این مسیر تردد دارم و می‌دانم که این دیوارها چه تهدیدی برای جان رانندگان و سرنشینان هستند. مسئولان نباید منتظر بمانند تا فاجعه‌ای دیگر رخ دهد و سپس به فکر چاره‌جویی بیفتند. اقدام فوری، تنها راه جلوگیری از تکرار این حوادث تلخ است.