تدوین ۱۱۰ برنامه عملیاتی برای پایان سلطه دلالان و تقویت زیرساخت‌های کشاورزی فارس

به گزارش اول فارس به نقل از ایرنا ،  استان فارس با تدوین ۱۱۰ برنامه عملیاتی و راه‌اندازی ۶۲ روستابازار، گامی بلند برای حذف واسطه‌ها، تکمیل زنجیره ارزش و توسعه زیرساخت‌های کشاورزی برداشته است؛ روندی که با وجود چالش‌هایی چون خشکسالی و حملات به انبارهای ذخیره‌سازی، نویدبخش تحول در معیشت کشاورزان و امنیت غذایی است.

 در کنار همه ظرفیت‌ها و داشته‌های قابل‌توجه فارس در حوزه کشاورزی و تولید سالانه ۱۴ میلیون تن انواع محصولات زراعی و باغی، اما نمی‌توان و نباید نقش موثر و تعیین‌کننده بخش خصوصی و تعاونی‌ها را در پیشبرد برنامه‌ها، روند تحول‌گرایانه و رونق و توسعه این بخش نادیده گرفت.

توسعه زیرساخت‌هایی همچون احداث سردخانه‌های جدید، ایجاد امکان فرآوری و بسته‌بندی نوین محصولات، بخشی از تلاش‌هایی است که به افزایش ارزش افزوده و پایداری تولید کمک می‌کند. این اقدامات، زنجیره تامین محصولات را از مزرعه تا سفره مصرف‌کننده مستحکم‌تر و شفاف‌تر می‌کند و نقش تعاونی‌ها را به‌عنوان حلقه واسط میان تولید و بازار برجسته‌تر می‌سازد.

فعالیت ۶۲ روستابازار با هدف کوتاه‌کردن دست دلالان
در گامی سرنوشت‌ساز و با فعال شدن ۶۲ روستابازار و تمرکز بر عرضه مستقیم محصولات، عرصه بر واسطه‌ها و دلالان تنگ‌تر از همیشه شده است؛ راهبردی که نه‌تنها امید تازه‌ای برای تولیدکنندگان آفریده، بلکه نوید کاهش قیمت برای مصرف‌کنندگان و پایداری بیشتر در زنجیره تامین را می‌دهد.

حرکت به سوی حذف واسطه‌ها در بازار محصولات کشاورزی استان فارس، با تدوین برنامه‌ای ۱۱۰ محوری و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها کلید خورده است.

آغاز این طرح با تعهد ایجاد ۳۷ روستابازار همراه بود؛ گامی اولیه که خیلی زود با استقبال کشاورزان و دامداران روبه‌رو شد و در مدت کوتاهی تعداد واحدهای فعال به ۴۰ بازار رسید. امسال هم فاز تازه‌ای از این تحول کلید خورد؛ تعهد راه‌اندازی ۵۹ بازار جدید روستایی که تاکنون ۱۸ بازار آن به بهره‌برداری رسیده و شمار روستابازارهای فعال را به ۶۲ واحد رسانده است.

این رشد چشمگیر، نشان‌دهنده موفقیت تعاونی‌های روستایی در پیشبرد ماموریتی است که هدف اصلی آن در گام نخست کوتاه‌کردن دست واسطه‌هایی بود که سال‌ها با خرید ارزان محصول و فروش گران به مصرف‌کننده، سود اصلی را از آن خود می‌کردند.

به اعتقاد احمد احمدی‌زاده، مدیرکل تعاون روستایی استان فارس، این رویکرد، سود بیشتری برای تولیدکننده به ارمغان می‌آورد و در عین حال با کاهش قیمت تمام‌شده، امنیت غذایی و ثبات در بازار را تقویت می‌کند.

اداره‌کل تعاونی روستایی مصمم است محصولات زراعی و باغی مستقیما به دست کشاورز برسد و حضور واسطه‌ها به کمترین میزان ممکن برسد و اقدامات انجام‌شده نه‌تنها کشاورزان و باغداران را از فشار دلالان رها ساخته، بلکه برای مصرف‌کنندگان نیز دسترسی به محصولات تازه و با قیمت مناسب‌تر را ممکن می‌کند.

به گفته احمدی‌زاده، مهم‌ترین نتیجه و خروجی این مهم، بازگشت سود واقعی به جیب تولیدکننده و کنترل قیمت‌ها برای مصرف‌کننده است؛ مسیری که آغازش با پایان سلطه دلالان گره خورده و مقصدش، پایداری تولید و امنیت غذایی برای استان فارس و فراتر از آن است.

مدیرکل تعاون روستایی استان فارس معتقد است: واسطه‌گری و دلالی در زمینه محصولات زراعی و باغی با حضور تعاونی روستایی حذف می‌شود، زیرا رویکرد سازمان این است که محصول مستقیم به دست کشاورز برسد.

تکمیل زنجیره ارزش و توسعه صنایع تبدیلی
در کنار حذف واسطه‌ها که مهم‌ترین بخش از برنامه‌های تحولی سازمان تعاونی روستایی محسوب می‌شود، سایر محورها همچون اجرای طرح مولدسازی و توسعه زیرساخت‌های بخش کشاورزی، تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، احداث سردخانه و کارخانجات بسته‌بندی و ارتقای زیرساخت‌های اداری تشکل‌ها و تعاونی‌های بخش خصوصی و زیرمجموعه نیز در دستور و اولویت برنامه‌های راهبردی این نهاد قرار گرفته است.

احمدی‌زاده معتقد است که این الگو با تکیه بر ظرفیت‌های بومی و مشارکت کشاورزان و بیش از سه هزار بهره‌بردار در بخش‌های مختلف کشاورزی، زراعت و باغداری استان فارس می‌تواند امنیت غذایی و توسعه پایدار را در سطح ملی و محلی تقویت کند.

چالش‌ها و تهدیدها؛ حمله به زیرساخت‌های ذخیره‌سازی
مدیرکل تعاون روستایی فارس در بخش دیگری از مصاحبه تفصیلی خود با ایرنا، با اشاره به آسیب‌های وارده به زیرساخت‌های بخش کشاورزی افزود: طی ایام جنگ رمضان، چهار انبار اصلی ذخیره‌سازی کالاهای اساسی و یک دفتر کار متعلق به تعاون روستایی مورد حمله قرار گرفتند و یکی از کارکنان ما نیز زخمی شد.

وی با بیان اینکه این امر نشان‌دهنده آن است که دشمنان حتی به امنیت غذایی مردم و زیرساخت‌های بخش کشاورزی نیز رحم نمی‌کنند و معیشت مردم را هدف قرار داده‌اند، ادامه داد: بازسازی این انبارها با حمایت دولت و مشارکت کشاورزان آغاز شده و رایزنی‌هایی برای تامین اعتبار و استفاده از ظرفیت شبکه تعاون روستایی و تسهیلات موجود در جریان است تا این اماکن در اسرع وقت به چرخه ذخیره‌سازی و توزیع بازگردند.

توزیع ۶ هزار تن آرد بین روستاییان در جنگ رمضان
مدیرکل تعاونی روستایی استان فارس به نقش محوری و موثر تعاونی‌ها در جریان جنگ رمضان و ایجاد ثبات در بازار کالاهای اساسی گفت: در آن شرایط سخت و ظرف سه ماه گذشته، حدود ۶ هزار تن آرد بین روستاییان و نانوایی‌ها توزیع شد.

احمدی‌زاده یادآور شد: توزیع بیش از ۹۰ تن مرغ منجمد و توزیع قابل‌توجه در سایر کالاهای اساسی از جمله برنج، روغن، پرتقال، خرما و سایر اقلام اساسی در طول جنگ، با هدف حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و جلوگیری از نوسانات قیمتی و ثبات در بازار، از جمله اقدام‌ها و دستاوردهای مهم اداره کل تعاونی روستایی فارس بود که در سایه همدلی و مشارکت و همراهی همه ارکان اجرایی در سطح استان انجام شد.

عملکرد تعاون روستایی استان فارس در تامین و توزیع کالاهای اساسی در ایام جنگ رمضان، نشان‌دهنده عزم راسخ دولت و نهادهای اجرایی در حفظ امنیت غذایی مردم و حمایت از کشاورزان است. با وجود چالش‌ها و تهدیدهای ناشی از حملات به زیرساخت‌های کشاورزی، اقدامات انجام‌شده در خرید، توزیع و ذخیره‌سازی محصولات استراتژیک، موجب آرامش نسبی بازار و تداوم چرخه تولید و مصرف شد.

احمدی‌زاده با بیان اینکه با برنامه‌ریزی لازم برای بازسازی زیرساخت‌ها و استمرار حمایت از تولیدکنندگان و تقویت و بازسازی زیرساخت‌ها در حال انجام است، گفت: با همدلی و همکاری جمعی، هیچ مشکلی در تامین کالاهای اساسی پیش روی مردم استان مشاهده نشد.

مدیرکل تعاون روستایی فارس اظهار کرد: با توجه به چالش‌های آبی استان فارس و ضرورت بهینه‌سازی مصرف آب در تولیدات کشاورزی، ساخت کارخانجات و زیرساخت‌های نوین در اولویت برنامه‌های تعاونی روستایی قرار گرفته است.

یکی دیگر از محورهای راهبردی، تکمیل زنجیره ارزش از تولید تا مصرف است. در این زمینه احمدی‌زاده بیان کرد: کارخانه بسته‌بندی حبوبات اقلید و کارخانه مویز ممسنی از جمله پروژه‌هایی است که برای افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی و درآمدزایی بیشتر برای کشاورزان راه‌اندازی شده‌اند.

احمدی‌زاده معتقد است: تکمیل زنجیره ارزش نقش اساسی در کاهش ضایعات، افزایش درآمد کشاورزان و ارتقای سطح کیفی محصولات دارد. استان فارس به واسطه ظرفیت بالای تولید، نیازمند توسعه همزمان زیرساخت‌ها و بازارهای جدید برای عرضه مستقیم محصولات است.

با اجرای برنامه‌های گسترده در زمینه راه‌اندازی بازارهای روستایی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش، تعاونی‌های روستایی استان فارس توانسته‌اند ضمن افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید، نقش مهمی در حمایت از کشاورزان و ارتقای امنیت غذایی ایفا کنند. تداوم این رویکرد و حمایت‌های دولت و بخش خصوصی می‌تواند ضمن تثبیت جایگاه فارس در کشاورزی کشور، الگویی موفق برای سایر استان‌ها نیز به شمار آید.

ایرنا این روند را با هدف تحقق توسعه پایدار روستایی و ارتقای سطح معیشت کشاورزان، پیگیری و اطلاع‌رسانی خواهد کرد.

افزایش ظرفیت زیرساخت‌های کشاورزی و خرید تضمینی محصولات در استان فارس
استان فارس به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور، طی سال‌های اخیر شاهد توسعه قابل‌توجه زیرساخت‌ها و طرح‌های حمایتی در بخش‌های مختلف شامل خرید تضمینی گندم، ایجاد کارخانه‌های فرآوری محصولات کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی و افزایش ظرفیت انبارهای ذخیره‌سازی بوده است.

مسئولان و کارشناسان این حوزه با تشریح اقدامات انجام‌شده و برنامه‌های پیش رو، بر نقش تعاونی‌های روستایی و اتحادیه‌های کشاورزان در حمایت از تولیدکنندگان و ارتقاء امنیت غذایی استان تاکید دارند.

احمدی‌زاده با اشاره به اقدامات شاخص این مجموعه در یک سال گذشته، از خرید تضمینی گندم به‌ویژه در شرایط حساس و دشوار مانند جنگ رمضان خبر داد و گفت: خرید تضمینی محصولات کشاورزی نظیر گندم، همواره در دستور کار تعاونی‌های روستایی استان فارس قرار داشته و حتی در شرایط اضطراری نیز این تعهد عملیاتی شده است.

وی همچنین با اشاره به نقش شرکت تعاونی روستایی دشمن‌زیاری در ورود به عرصه تولید و فرآوری مویز، افزود: منطقه دشمن‌یاری یکی از قطب‌های تولید مویز کشور با کیفیت (درجه شیرینی) بالا محسوب می‌شود و در راستای حمایت از کشاورزان، کارخانه فرآوری مویز در این منطقه با کمک معاونت فنی و سایر دستگاه‌ها خریداری، نصب و آماده بهره‌برداری شده است. امسال امید است کشاورزان منطقه بتوانند محصول خود را با قیمت مناسب و به سود تولیدکننده و مصرف‌کننده عرضه کنند.

پیشرفت چشمگیر در طرح‌های دامپروری و خوراک دام
احمدی‌زاده درباره تامین خوراک دام نیز توضیح داد: کارخانه تولید خوراک دام وابسته به اتحادیه دامداران استان فارس هم‌اکنون حدود ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و طبق برنامه قرار است تا هفته دولت امسال به بهره‌برداری برسد. یکی دیگر از کارخانه‌ها در شهرستان کازرون نیز با پیشرفت فیزیکی ۸۰ تا ۹۰ درصد، تا دهه فجر یا هفته دولت آماده بهره‌برداری خواهد شد.

به گفته وی، با راه‌اندازی این کارخانه‌ها، بخش عمده‌ای از نیاز دامداران استان به خوراک دام تامین می‌شود و حتی امکان تامین خوراک دام شهرستان‌های همجوار نیز وجود خواهد داشت.

مدیر تعاون روستایی استان فارس با اشاره به هماهنگی کامل مجموعه جهاد کشاورزی و اتحادیه دامداران در مدیریت سهمیه‌ها و توزیع نهاده‌های دامی، تاکید کرد: در حال حاضر چالشی در تامین خوراک دام استان وجود ندارد و این مهم با همکاری نهادهای ذی‌ربط به نحوی مطلوب انجام می‌شود.

احمدی‌زاده با اشاره به خرید زمین به ارزش پنج میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان برای ایجاد زنجیره ارزش خرما در شهرستان فراشبند، اظهار کرد: در این پروژه، علاوه بر فرآوری و شیرگیری خرما، بسته‌بندی محصول نیز انجام خواهد شد و این طرح که حدود ۱۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، نقش مهمی در حمایت از کشاورزان این منطقه و ایجاد اشتغال ایفا می‌کند.

افزایش چشمگیر ظرفیت انبارها و مراکز ذخیره‌سازی
وی گفت: کارخانه پنبه‌کاران داراب با ظرفیت پنج هزار تن، اکنون ۳۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. مرکز خرید گاوداران فسا و انبار ۵۰۰ تنی کبک‌آباد فسا نیز به بهره‌برداری رسیده‌اند. همچنین انبار ۲۰۰ تنی اتحادیه لارستان با پیشرفت ۲۰ تا ۳۰ درصد در حال ساخت است و انبار منطقه باغان خنج نیز به پیشرفت فیزیکی حدود ۸۰ درصد رسیده است.

وی تصریح کرد: در مجموع، ظرفیت انباری استان فارس برای ذخیره محصولات کشاورزی، کود و بذر به حدود ۴۸۸ هزار تن رسیده است که پاسخگوی نیاز استان در فصل برداشت، به‌ویژه برای محصولاتی نظیر گندم است.

نقش تعیین‌کننده تعاونی‌های بخش خصوصی برای خرید تضمینی گندم
براساس اعلام مسئولان تعاون روستایی فارس، خرید تضمینی گندم در این استان تحت نظارت شرکت غله و خدمات بازرگانی انجام می‌شود، اما در برخی مناطق که امکانات دولتی محدود است، تعاونی‌های روستایی با ایجاد مراکز خرید و انبارهای مناسب، نقش مباشر را ایفا می‌کنند.

احمدی‌زاده با اشاره به نقاط دورافتاده‌ای همچون سایه‌بون و صحرای باغ لارستان گفت: در این مناطق، کشاورزان برای تحویل گندم مسیر طولانی و هزینه‌بر را طی می‌کردند. با ایجاد مراکز خرید توسط تعاونی‌ها، این مشکل تا حد زیادی برطرف شده و امروز از مجموع ۵۸۸ هزار تن خرید تضمینی گندم در استان فارس، حدود ۳۷۰ هزار تن گندم توسط این تشکل‌ها خریداری شده است.

وی تاکید کرد: تعاونی‌ها حتی گندم کشاورزان خرد و کوچک را نیز به مقدار کم تحویل می‌گیرند تا هیچ کشاورزی متضرر نشود.

پیگیری و نوید پرداخت مطالبات کشاورزان
با این حال، تعدادی از کشاورزان استان فارس در تماس با ایرنا، از تاخیر در پرداخت مطالبات خود اظهار نارضایتی کردند.

احمدی‌زاده در این زمینه اظهار کرد: تکلیف ما تحویل گندم از کشاورز و آماده‌سازی چک‌لیست به بانک کشاورزی به‌عنوان بانک عامل پرداخت مطالبات است. امیدواریم با همکاری دولت و دستگاه‌های متولی، پرداخت مطالبات کشاورزان سرعت گیرد و نگرانی کشاورزان در این زمینه رفع شود.

اقدامات گسترده اتحادیه‌ها و تعاونی‌های روستایی استان فارس طی سال‌های اخیر، به ویژه در حوزه خرید تضمینی محصولات، توسعه صنایع تبدیلی و افزایش ظرفیت انبارهای کشاورزی، نقش بسزایی در حمایت از تولیدکنندگان و تحقق امنیت غذایی استان داشته است.

براساس آمار رسمی، ظرفیت انباری نزدیک به ۵۰۰ هزار تن و خرید تضمینی ۳۷۰ هزار تنی گندم در سال جاری، گواهی بر ارتقای زیرساخت‌های کشاورزی استان فارس است؛ با بهره‌برداری از طرح‌های جدید در حوزه دام، غلات و خرما، هم‌افزایی بیشتری در حمایت از کشاورزان و تولیدکنندگان این خطه صورت خواهد گرفت. مسئولان بخش کشاورزی استان بر تداوم این روند و رفع موانع پیش‌رو، به ویژه در حوزه پرداخت مطالبات کشاورزان، تاکید دارند.

توسعه زیرساخت‌های کلیدی و پروژه‌های مولدسازی
احمدی‌زاده با اشاره به پروژه‌های مولدسازی و توسعه زیرساخت‌ها در بخش کشاورزی استان گفت: «در سال جاری چندین پروژه کلیدی در استان افتتاح یا کلنگ‌زنی شده و برخی نیز در حال تکمیل است. از جمله دو کارخانه تولید نوار تیپ آبیاری نوین در منطقه دورن و اتحادیه تعاون تولید فسا که نقش مهمی در بهینه‌سازی مصرف آب و افزایش بهره‌وری تولید داشته‌اند.

به گفته وی، محصولات این کارخانجات از استقبال بالایی برخوردار بوده و بخش عمده تولیدات آن حتی تا دو ماه آینده پیش‌فروش شده است.

احداث سردخانه و مراکز خرید محصولات کشاورزی
احداث سردخانه از دیگر اقدامات مهمی است که در راستای تکمیل زنجیره ارزش و رفع مشکل نگهداری محصولات کشاورزی انجام شده است.

مدیرکل تعاون روستایی استان فارس اظهار کرد: در حال حاضر سه سردخانه در شهرستان‌های اقلید، لامرد و کازرون با پیشرفت ۶۵ درصد در حال ساخت است و امیدواریم امسال به بهره‌برداری برسد.

همچنین به گفته وی، مرکز خرید خیرکارین در سال ۱۴۰۴ افتتاح شد و مراکز خرید بابایرنی نیز با ۵۰ تا ۶۰ درصد ظرفیت فعال هستند.

در حوزه زیرساخت‌های اداری و دفاتر تعاونی‌ها نیز تلاش‌های موثری صورت گرفته است. احمدی‌زاده با اشاره به اقدامات انجام‌گرفته در شهرستان خنج گفت: ساختمان اداری مناسبی برای تشکل‌های تازه‌تاسیس شهرستان تدارک دیده شده و هم‌اکنون ۳۰ تا ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.