به گزارش اول فارس، پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه، ارتباطی میان برخی باکتری‌های موجود در روده و دهان با ویژگی‌های شخصیتی مرتبط با روان‌پریشی پیدا کرده‌اند؛ یافته‌ای که می‌تواند سرنخ‌های جدیدی درباره نقش میکروبیوم در رفتار و ویژگی‌های شخصیتی انسان ارائه کند.

هرچه شناخت دانشمندان از میکروبیوم روده بیشتر می‌شود، نقش گسترده‌تر این مجموعه از میکروارگانیسم‌ها در سلامت و ویژگی‌های انسان آشکارتر به نظر می‌رسد. پیش از این نیز شواهدی مطرح شده بود که میکروب‌های بدن می‌توانند بر احساسات، از جمله واکنش افراد به ترس، تأثیر بگذارند. اکنون پژوهش‌های تازه احتمال اثرگذاری عمیق‌تر آنها بر برخی ابعاد شخصیت را مطرح کرده‌اند.

در این مطالعه که نتایج آن به‌صورت پیش‌انتشار منتشر شده و هنوز داوری همتا نشده است، دانشمندان بررسی کردند که آیا ترکیب میکروبیوتای روده و دهان با ویژگی‌های شخصیتی روان‌پریشانه در افراد سالم ارتباط دارد یا خیر.

روان‌پریشی در این پژوهش به‌عنوان یک ساختار شخصیتی شامل ویژگی‌هایی مانند فقدان همدلی، گرایش‌های ضداجتماعی، تکانشگری و خودمحوری توصیف شده است. با وجود مطالعات فراوان، هنوز به‌طور کامل روشن نیست که این ویژگی‌ها چگونه شکل می‌گیرند.

پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند افراد دارای ویژگی‌های روان‌پریشانه ممکن است در ساختار و عملکرد برخی نواحی مغز، از جمله قشر پیش‌پیشانی و بخش‌هایی از سامانه تمپورال ـ لیمبیک، شباهت‌هایی داشته باشند. با این حال، پژوهشگران معتقدند تغییرات مغزی به‌تنهایی نمی‌تواند توضیح کاملی برای زیست‌شناسی عصبی رفتارهای روان‌پریشانه فراهم کند.

نویسندگان این مطالعه، از جمله دانشمند زیست‌پزشکی دانشگاه پورتو در پرتغال، فرض کردند که ترکیب میکروبیوتای روده و دهان می‌تواند با ویژگی‌های شخصیتی روان‌پریشانه در سطح غیربالینی مرتبط باشد.

محققان برای بررسی این فرضیه، ۲۰۰ فرد بزرگسال سالم را ارزیابی کردند. از شرکت‌کنندگان نمونه خون، بزاق و مدفوع گرفته شد تا ترکیب باکتری‌های بدن و برخی شاخص‌های متابولیکی آنها بررسی شود.

بررسی تنوع میکروب‌های روده و دهان هر فرد به‌صورت جداگانه، ارتباط مشخصی با ویژگی‌های روان‌پریشانه نشان نداد. اما زمانی که داده‌های شرکت‌کنندگان با یکدیگر مقایسه شد، نتایج متفاوتی به دست آمد.

بر اساس این مقایسه، فراوانی بیشتر سه نوع مشخص از باکتری‌ها با شدت بیشتر ویژگی‌های روان‌پریشانه ارتباط داشت. با این حال، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این نتایج صرفاً یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد و به‌هیچ‌وجه ثابت نمی‌کند که این باکتری‌ها علت بروز چنین ویژگی‌هایی هستند.

یکی از باکتری‌های مورد توجه در این مطالعه، آلیسونلا بود که پیش‌تر با چند بیماری انسانی مرتبط دانسته شده است. پژوهشگران احتمال می‌دهند این باکتری از طریق تقویت التهاب در بدن نقش داشته باشد؛ عاملی که پیش‌تر با اضطراب و افسردگی نیز ارتباط داشته و شاید بتواند بخشی از ارتباط احتمالی آن با ویژگی‌های روان‌پریشانه را توضیح دهد.

باکتری پره‌ووتلا نیز پیش از این با برخی اختلالات عصبی‌روانی مرتبط شناخته شده بود و تصور می‌شود بتواند بر پردازش عاطفی اثر بگذارد.

همچنین ارتباط باکتری C. evryensis ممکن است به نقش احتمالی آن در تولید گاما آمینوبوتیریک اسید یا گابا مربوط باشد. گابا یک انتقال‌دهنده عصبی مهاری است که در سامانه‌های تنظیم‌کننده کنترل تکانه‌ها نقش دارد.

در مقابل، یکی از گونه‌های بررسی‌شده ارتباطی معکوس نشان داد. مقادیر بیشتر باکتری Treponema vincentii در میکروبیوم دهان با شاخص‌های پایین‌تر ویژگی‌های روان‌پریشانه همراه بود؛ هرچند پژوهشگران هنوز علت این ارتباط را نمی‌دانند.

محققان تأکید دارند برای درک سازوکار احتمالی اثر میکروب‌های روده و دهان بر ویژگی‌های شخصیتی، به مطالعات گسترده‌تر و پژوهش‌های دقیق‌تر نیاز است. این نتایج در مرحله فعلی، تنها سرنخ‌هایی اولیه برای تحقیقات آینده محسوب می‌شوند و نباید مبنای تشخیص یا درمان پزشکی قرار گیرند.

با این حال، یافته‌های جدید می‌تواند در آینده به درک بهتر عوامل زیستی مؤثر بر رفتار انسان و نیز شناسایی زودتر افراد دارای تمایلات رفتاری آسیب‌زا کمک کند.

پیشنهاد عکس: تصویر مفهومی و علمی از «محور روده ـ مغز»؛ نمای نیم‌تنه انسان با مغز و دستگاه گوارش به‌صورت نورانی، مسیرهای عصبی و ذرات میکروسکوپی باکتری در اطراف روده، با رنگ‌های آبی تیره، فیروزه‌ای و سبز. واترمارک «اول فارس - avalfars.ir» در پایینِ سمت راست و با فاصله حدود ۲ سانتی‌متر از لبه قرار بگیرد.