شربت لین؛ قاتل خوش‌طعمی که در مهمانی‌های جوانان جان می‌ستاند

اول فارس|گروه سلامت: لین یک ماده غیرقانونی است که از ترکیب شربت سرفه کدئین، نوشابه، آب‌نبات، گاهی الکل و آنتی‌هیستامین پرومتازین ساخته می‌شود.

این ماده اثرات آرام‌بخش و تسکین‌دهنده دارد. پرومتازین نیز یک آنتی‌هیستامین است که علاوه بر کاهش علائم آلرژی، اثرات خواب‌آور و آرام‌بخشی دارد.
مصرف غیرقانونی محلول لین به‌طور عمده به دلیل تأثیرات روانی و احساس سرخوشی‌ای که ایجاد می‌کند، در میان برخی افراد محبوب شده است.
اما لازم و ضروری است همه افراد از مضرات ماده مخدر لین آگاه باشند تا از مصرف بدون تجویز پزشک آن جلوگیری شود.
کاربرد محلول لین چیست؟
ترکیب این مواد باعث می‌شود که لین تأثیرات زیادی بر سیستم عصبی مرکزی بگذارد که معمولاً شامل احساس شادابی، آرامش و کاهش استرس است.
افراد می‌توانند در مدت زمان نسبتاً کوتاهی به آن اعتیاد پیدا کنند، زیرا مواد افیونی مانند کدئین بر سیستم پاداش مغز تأثیر می‌گذارند.
اگرچه لین توسط افراد با سنین مختلف مصرف می‌شود، اما بیشترین استفاده از آن در میان نوجوانان و جوانان در مهمانی‌ها یا جمع‌های اجتماعی است.
این ترکیب به‌ویژه در میان جوانان و گروه‌های اجتماعی آسیب‌پذیر بیشتر مصرف می‌شود. اما بسیاری از کسانی که از این ماده استفاده می‌کنند، از خطرات جدی آن بی‌اطلاع هستند.
استفاده مداوم از لین می‌تواند به عوارض جسمی و روانی جدی منجر شود، از جمله ایجاد وابستگی و اعتیاد، مشکلات خواب، اختلالات قلبی و در نهایت مرگ ناشی از اوردوز.
مارال مردانه جبه‌دار، استادیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس گفت: توجه به الگوهای جدید مصرف مواد و داروها بیش از پیش اهمیت یافته است و در سال‌های اخیر، نام «شربت لین» یا Lean در شبکه‌های اجتماعی، موسیقی و فضای مجازی بیش از گذشته مطرح شده؛ پدیده‌ای که بسیاری از نوجوانان، جوانان و حتی خانواده‌ها آشنایی کافی با آن ندارند.
وی با بیان اینکه شربت لین معمولاً از ترکیب شربت‌های حاوی کدئین یا سایر داروهای ضدسرفه با نوشابه‌های شیرین، نوشابه‌های انرژی‌زا، آبنبات و گاهی موادی مانند الکل تهیه می‌شود، گفت: ظاهر این ترکیب ممکن است بی‌خطر به نظر برسد، اما مصرف مکرر آن می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت جسمی و روانی افراد به همراه داشته باشد.
کدئین و مسیرهای شکل‌گیری وابستگی
استادیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با اشاره به اینکه کدئین از خانواده مواد افیونی است، افزود: مصرف مداوم این ماده می‌تواند به وابستگی منجر شود. بسیاری از مصرف‌کنندگان در ابتدا با هدف کسب احساس آرامش، سرخوشی یا فرار موقت از استرس به سمت آن می‌روند، اما با گذشت زمان برای دستیابی به همان اثر، نیازمند مصرف مقادیر بیشتری می‌شوند؛ فرآیندی که از مسیرهای شناخته‌شده شکل‌گیری وابستگی است.
تصور غلط «بی‌خطر بودن»؛ عامل گسترش مصرف
این درمانگر حوزه اعتیاد، تصور غلط «بی‌خطر بودن» شربت لین را از عوامل نگران‌کننده در گسترش مصرف آن دانست و اظهار کرد: برخی نوجوانان و جوانان تصور می‌کنند چون این ترکیب از دارو تهیه می‌شود، خطر چندانی ندارد؛ در حالی که مصرف بیش از حد آن می‌تواند موجب خواب‌آلودگی شدید، اختلال در تمرکز، کاهش سطح هوشیاری، مشکلات تنفسی، مسمومیت و در موارد شدید حتی مرگ شود. این خطر زمانی بیشتر می‌شود که همراه با الکل، داروهای آرام‌بخش یا سایر مواد مصرف شود.
مردانه جبه‌دار با تأکید بر اینکه در ایران شربت لین معمولاً به‌صورت یک محصول مشخص و استاندارد وجود ندارد، توضیح داد: این عنوان بیشتر به مصرف خودسرانه و ترکیب انواع شربت‌های حاوی کدئین یا داروهای مشابه با نوشیدنی‌ها و سایر ترکیبات اشاره دارد.
این فعال در درمان اعتیاد افزود: همین موضوع باعث می‌شود بسیاری از خانواده‌ها و حتی برخی جوانان، خطرات آن را کمتر از واقعیت برآورد کنند.
 سواد سلامت؛ راهکار پیشگیرانه
وی با بیان اینکه مصرف شربت لین تنها یک مسئله مربوط به مواد نیست، بلکه نشانه‌ای از ظهور الگوهای جدید مصرف در دنیای امروز است، خاطرنشان کرد: سرعت تغییرات در فضای مجازی و دسترسی آسان جوانان به اطلاعات درست و نادرست ایجاب می‌کند که آگاهی والدین و مربیان نیز هم‌پای این تغییرات به‌روز باشد.
جبه دار متذکر شد: والدینی که با مواد و الگوهای مصرف دهه‌های گذشته آشنا هستند، ممکن است شناخت کافی از مواد نوظهور و شیوه‌های جدید سوءمصرف نداشته باشند. به همین دلیل، ارتقای سواد سلامت خانواده‌ها یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه در شرایط کنونی است.
پیشگیری نباید تنها به هشدار دادن محدود شود
این روان‌شناس همچنین بر اهمیت پیشگیری اولیه تأکید کرد و گفت: پیشگیری نباید تنها به هشدار دادن درباره خطرات مواد محدود شود، بلکه باید از سال‌های مدرسه آغاز شود و مهارت‌های زندگی، تفکر نقادانه، تصمیم‌گیری آگاهانه و سواد سلامت را در کودکان و نوجوانان تقویت کند.
وی تصریح کرد: مدارس می‌توانند یکی از مهم‌ترین بسترهای پیشگیری باشند، مشروط بر آنکه از ظرفیت متخصصان حوزه سلامت روان و اعتیاد به‌صورت علمی و مستمر استفاده شود.
دانه جبه‌دار تأکید کرد: در هفته مبارزه با مواد مخدر، یکی از مهم‌ترین پیام‌ها این است که همه مواد اعتیادآور الزاماً به شکل مواد مخدر سنتی ظاهر نمی‌شوند؛ گاهی یک تهدید جدی سلامت، پشت ظاهر آشنای یک شربت یا دارو پنهان شده است. مقابله با این تهدیدها تنها از مسیر آگاهی، آموزش و پیشگیری امکان‌پذیر است.
وی با اشاره به نقش پرسشگری نوجوانان و جوانان در پیشگیری از گرایش به مواد نوظهور تصریح کرد: اگر فضای امنی برای طرح پرسش‌ها وجود نداشته باشد، پاسخ‌ها از منابع غیرعلمی، شبکه‌های اجتماعی یا همسالان دریافت خواهد شد.
این درمانگر اعتیاد خاطرنشان کرد: فراهم کردن فرصت گفت‌وگو، آموزش مبتنی بر شواهد و دسترسی آسان به متخصصان می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از گرایش به مواد نوظهور داشته باشد.