مشكلات مالی؛ مهم‌ترين عامل طلاق/در سه استان از هر دو ازدواج يكی به طلاق ختم شده است

اعتماد: اوایل آبان ماه سال جاری، سوداگری، قاضی شعبه ۲۰۴۶ دادگاه خانواده شماره ۳ تهران در مورد علل عمده افزایش دعاوی خانوادگی اعلام كرد: «حجم پرونده‌های خانواده در دادگاه به ‌شدت افزایش یافته است. در یكی، دو سال اخیر به خصوص پرونده‌های طلاق رشد چشمگیری داشته‌اند. مشكلات مالی و معیشتی یكی از دلایل اصلی اختلافات خانوادگی و افزایش طلاق‌ها محسوب می‌شود؛ در سال‌های اخیر مشكلات مالی و معیشتی و نبود درآمد كافی ازسوی زوجین از عوامل اصلی بروز اختلافات خانوادگی است. ازسوی دیگر، تغییر سبك زندگی، تاثیر فضای مجازی و كاهش سطح تحمل به‌ویژه در میان بانوان نسبت به گذشته، سبب شده كه بسیاری از زوج‌ها در مواجهه با مشكلات، تاب‌آوری سابق را نداشته باشند. به‌نظر می‌رسد عدم تفاهم و تطابق فرهنگی میان زوجین نیز از دیگر دلایل مهم افزایش مشاجرات خانوادگی باشد، اما به‌صورت كلی، مسائل مالی و اقتصادی بیشترین نقش را در بروز این اختلافات ایفا می‌كند.»

طبق گزارش سازمان ثبت احوال، طی ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴، در كرج، تهران و مازندران از هر دو ازدواج یكی به طلاق ختم شده است. همچنین طبق این گزارش استان‌های چهارمحال و بختیاری، ایلام و سیستان و بلوچستان كمترین آمار طلاق را داشته‌اند. در همین راستا مهر ماه سال جاری نیز «اعظم ‌قویدل» سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاك كشور اعلام كرده است: «از ۲۲۸ هزار و ۸۶۰ فقره ازدواج در 6 ماهه نخست سال جاری، بیشترین ثبت ازدواج در استان‌های تهران با ۲۸ هزار و ۲۷۳ فقره ازدواج، خراسان رضوی با ۲۲ هزار و ۲۶ فقره و استان خوزستان با ۱۶ هزار و ۹۹۴ فقره ازدواج به عمل آمده است. همچنین در 6 ماهه اول سال ۱۴۰۴ تعداد ۸۹ هزار و ۸۵۱ فقره طلاق ثبت شده كه بیشترین فراوانی در استان‌های تهران با ۱۵ هزار و ۲۰۶ فقره، خراسان‌رضوی با ۹ هزار و ۳۲۱ فقره و خوزستان با ۵ هزار و ۵۱۹ فقره بوده است. كمترین میزان طلاق در مدت مذكور نیز در استان ایلام با تعداد ۴۵۳ مورد ثبت شده است. در 6 ماهه سال ۱۴۰۳ تعداد ۲۳۹ هزار و ۲۰۶ فقره ازدواج و ۹۳ هزار و ۲۵۴ فقره طلاق در كشور به ثبت رسیده و در مقایسه با 6 ماهه نخست سال جاری میزان ازدواج‌های ثبت شده حدود ۴درصد و طلاق‌های ثبت شده نیز حدود ۳ و نیم درصد در نیمه ابتدایی سال جاری كاهش یافته‌اند.» سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاك كشور در ادامه گفته است: «بیشترین فراوانی ازدواج زنان در سنین ۱۹ و ۲۰ و ۲۱ سال به ثبت رسیده و بیشترین فراوانی ازدواج مردان به ترتیب در سنین ۲۵ و ۲۶ و ۲۷ سال ثبت شده است و درخصوص طلاق‌های ثبت شده برای زنان بیشترین فراوانی در سنین ۳۶ و ۳۵ و ۳۴ سال و برای مردان در محدوده سنی ۳۵ تا ۴۰ سال ثبت شده است. همچنین تعداد ۱۷ فقره ازدواج برای زنان با بیش از ۸۰ سال سن و ۷۳۸ مورد ازدواج نیز برای مردانی با سن بیشتر از ۸۰ سال در 6 ماهه نخست سال ثبت شده است.» آمار طلاق در ایران هر روز بیشتر می‌شود و این موضوع باعث نگرانی خانواده‌های زیادی شده است. مخصوصا دخترها و پسرهای جوانی كه در آستانه ازدواج هستند با مشاهده این آمار ترجیح می‌دهند همچنان مجرد باقی بمانند و خودشان را درگیر مسیر پرپیچ و خم طلاق و دادگاه‌های خانواده نكنند، اما در واقعیت طلاق برای همه افراد اتفاق نمی‌افتد و هیچ ‌كدام از زوج‌های جوان با هدف اینكه از هم جدا شوند وارد زندگی مشترك نمی‌شوند، بلكه شرایطی كه در طول زندگی به دلایل مختلف به زن و مرد تحمیل می‌شود این جدایی را شكل می‌دهد. طلاق در ایران به دلایل مختلفی رخ می‌دهد؛ بعضی مواقع عدم شناخت زوجین از هم باعث طلاق می‌شود. در شرایط دیگر ممكن است به خاطر نداشتن شرایط اقتصادی مناسب زوجین مجبور به طلاق شوند و نتوانند به زندگی مشتركشان ادامه دهند. اگر زوجین بدون شناخت كافی از هم و بدون آگاهی یا بلوغ لازم ازدواج كرده باشند، احتمال اینكه رابطه آنها به طلاق منجر شوند بیشتر است. آمار طلاق در ایران نشان می‌دهد كه اغلب زوج‌هایی كه سلامت روانی نداشته‌‌اند و در معرفی خودشان دروغ گفته‌‌اند یا به لحاظ خانوادگی هم‌سطح نبوده‌اند و با همدیگر تناسب نداشته‌اند از هم جدا شده‌اند. مقاسیه آمار طلاق در ایران و خارج نشان می‌دهد كه رشد طلاق و ناسازگاری زوجین و تغییر بینش و نگرش آنها نسبت به زندگی فقط منحصر به ایران نیست و آمار طلاق در كل جهان افزایش پیدا كرده است. در حال حاضر در كشور مالدیو به ازای هر ۱۰۰۰ نفر ۵.۵درصد طلاق ثبت شده و این كشور در رتبه نخست طلاق در كل جهان قرار گرفته است. برخی كارشناسان معتقدند؛ از جمله دلایلی كه باعث افزایش آمار طلاق در ایران شده، مشكلات اقتصادی، اعتیاد به مواد مخدر، خشونت خانگی و نبود ارتباط عاطفی بین زوجین است. اصلی‌ترین علل و عوامل طلاق اكثر وكلا معتقدند كه یكی از عمده‌ترین علت‌های طلاق در ایران ازدواج زودهنگام و در سن پایین است. در سنین پایین افراد به ازدواج بسیار رویایی نگاه می‌كنند و از طرفی در آن سن به دلیل عدم شناخت مناسبی كه از خود دارند، نمی‌توانند شریك زندگی خود را با معیارهای درستی انتخاب كنند. تمامی این موارد موجب می‌شود كه با بروز مشكلات و مسوولیت‌های زندگی، طرفین دچار سرخوردگی بشوند و تصمیم به طلاق بگیرند. طبق مطالعات صورت گرفته، بهترین سن ازدواج ۲۵ سالگی به بعد است. در این سنین اصولا افراد به ثبات شخصیتی رسیده و شناخت مناسبی از خود و نیازهایشان پیدا می‌كنند. به این ترتیب هم در انتخاب شریك زندگی و هم در درك زندگی زناشویی توانایی بیشتری پیدا می‌كنند كه درنهایت ازدواج موفق‌تری را برایشان به همراه خواهد داشت. احتمال طلاق بعد از سن ۲۵ سالگی تا ۲۴درصد كاهش پیدا خواهد كرد. یكی دیگر از اصلی‌ترین و رایج‌ترین دلایل طلاق در ایران، خیانت است. در صورتی كه یكی از طرفین به دیگری خیانت كند، در ذهن آن فرد این تصور پدید می‌آید كه همسرش برای او ارزش و احترام قائل نبوده و به اندازه كافی او را دوست ندارد؛ به همین علت یكی از اساسی‌ترین انگیزه‌های ازدواج از بین رفته و آن فرد می‌خواهد از شخص خیانتكار جدا شود. یكی دیگر از دلایل شایع طلاق در ایران، ضرب و شتم است كه عموما نیز از طرف زنان مورد شكایت واقع می‌شود. در صورتی كه مرد با همسر خود سوء رفتار یا سوء معاشرت داشته باشد، زن می‌تواند از او درخواست طلاق كند. یكی دیگر از اصلی‌ترین دلایل طلاق در ایران مشكلات مالی است. مشكلات مالی می‌تواند آرامش روانی اعضای خانواده را برهم زده و این مساله باعث كم صبری افراد در برابر سایر مشكلات باشد. عموما افراد بدون در نظر داشتن مسائل مالی و صرفا از روی علاقه به طرف مقابل تصمیم به ازدواج می‌گیرند و پس از مواجهه با مشكلات صبرشان لبریز می‌شود. امروزه مساعد بودن وضعیت مالی می‌تواند زندگی را بسیار آسان‌تر كند و استرس را از زوجین دور كند. یكی دیگر از اصلی‌ترین علت‌های طلاق، سابقه ازدواج قبلی است. طبق تحقیقاتی كه انجام شده، افرادی كه تجربه طلاق داشته‌اند به احتمال زیاد در ازدواج‌های بعدی خود نیز با مشكلاتی مواجه می‌شوند و طلاق می‌گیرند. در واقع آسیب‌های روحی كه به افراد وارد می‌شود می‌تواند در ازدواج جدید هم تاثیر بگذارد. یكی دیگر از دلایلی كه زن به واسطه آن می‌تواند به دادگاه درخواست طلاق دهد، نازایی مرد است. در واقع زن می‌تواند به استناد عسر و حرج و به دلیل بچه‌دار نشدن مرد طلاق بگیرد. این را می‌توان یكی از دلایل دیگر طلاق در ایران دانست. یكی دیگر از علل اصلی طلاق این است كه یكی از زوجین دچار بیماری صعب‌العلاج باشد و این مساله موجب مختل شدن زندگی مشترك شود، دیگری می‌تواند طبق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی از او طلاق بگیرد. بیماری‌های جنسی نیز از همین نوع هستند و یكی از دلایل طلاق مطرح می‌شوند كه زوجین با استناد به آن می‌توانند درخواست طلاق بدهند. نداشتن ارتباط خوب و موثر با همسر است كه این مساله یكی از دلایل طلاق در ایران است. در یكی از بندهای سند ازدواج در مورد ازدواج مجدد مرد صحبت شده است. به همین جهت با توجه به این بند و در صورتی كه مرد بدون اجازه همسر خود مجدد ازدواج كند، زن می‌تواند از او جدا شود. موضوع دیگری كه در اینجا مطرح می‌شود این است كه در صورت صدور حكم دادگاه مبنی بر امكان ازدواج مجدد مرد، دیگر زن نمی‌تواند با این دلیل از مرد طلاق بگیرد، اما صدور حكم دادگاه با شرط ناشزه بودن همسر اول یا مریضی و... انجام می‌شود، در غیر این صورت مرد ملزم به دریافت اجازه از همسر اول خود برای اختیار همسر دوم است، به همین جهت نیز در ایران این دلیل بسیاری از طلاق‌هاست. اعتیاد مساله مهمی است كه می‌تواند موجب از هم‌پاشی بنیان خانواده شود و زندگی دو طرف را شدیدا تحت‌تاثیر قرار دهد. اعتیاد ممكن است در زمینه‌های مختلفی وجود داشته باشد؛ اعتیاد به بازی، الكل، موادمخدر، شرط‌بندی و... این موضوع می‌تواند افراد را از نظر مالی و روانی دچار مشكل كند.