به گزارش اول فارس، نتایج یک بررسی علمی گسترده نشان می‌دهد هیچ‌یک از سامانه‌های انتقال و مصرف نیکوتین برای دستگاه قلب و عروق ایمن نیستند. بر اساس این مطالعه که در نشریه تخصصی «نیچر ریویوز کاردیولوژی» به چاپ رسیده است، مصرف نیکوتین در هر شکلی، اعم از کشیدن سیگار سنتی، مصرف ویپ، استفاده از سیگار الکترونیکی، پاکت یا کیسه‌های نیکوتین و جویدن تنباکو، سلامت قلبی‌عروقی را به خطر می‌اندازد.

هرچند محصولات نوین نیکوتین مانند سیگارهای الکترونیکی یا کیسه‌های نیکوتینی فرایند سوختن و تولید دود را حذف کرده‌اند، اما پژوهشگران تأکید می‌کنند این تغییر به معنای بی‌خطر بودن آن‌ها برای قلب نیست. البته میزان آسیب در تمام محصولات در یک سطح قرار ندارد و سیگارهای سنتی و قلیان به دلیل تولید حجم بالایی از مواد شیمیایی سمی ناشی از احتراق، همچنان پرخطرترین گزینه‌ها هستند، اما دوری از دود، آسیب‌های عروقی نیکوتین را متوقف نمی‌کند.

محققان این پدیده را «طیف پیوسته آسیب قلبی‌عروقی» نامیده‌اند که در رأس آن محصولات حاصل از سوختن قرار دارند و در ادامه به ترتیب محصولات تنباکوی گرم‌شده، سیگارهای الکترونیکی و فرآورده‌های خوراکی و جویدنی قرار می‌گیرند. بر این اساس، تنها راهکار قطعی برای خنثی کردن خطرات قلبی‌عروقی، پرهیز کامل از هرگونه ماده حاوی نیکوتین است.

توماس مونتسل، نویسنده اصلی این مطالعه و استاد مرکز پزشکی دانشگاهی ماینتس آلمان، در این خصوص توضیح داد که سیگارهای الکترونیکی و دستگاه‌های گرم‌کننده بدون احتراق در ابتدا به عنوان جایگزین‌هایی کم‌خطر معرفی شدند، اما یافته‌های علمی نشان می‌دهد این محصولات همچنان درون طیف خطر قلبی‌عروقی جای دارند و حذف فرایند سوختن، اگرچه آسیب را تا حدی کاهش می‌دهد، اما آن را از بین نمی‌برد.

پژوهشگران در بررسی سازوکار اثرگذاری نیکوتین دریافتند که این ماده از دو مسیر زیستی مجزا به عروق خونی آسیب می‌زند. در گام نخست، نیکوتین لایه درون‌رگی (اندوتلیوم) را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ به این ترتیب که ماده پروستاسیکلین (عامل گشادکننده و آرام‌بخش رگ‌ها) را مهار کرده و در مقابل، ترشح اندوتلین ۱ (هورمون انقباض و تنگی رگ) را افزایش می‌دهد.

در مسیر دوم، این ماده مستقیماً به سلول‌های عضلانی صاف در دیواره عروق فشار وارد می‌کند و با برهم زدن تعادل کانال‌های پتاسیم و تنظیم کلسیم، حتی در صورت سلامت پوشش داخلی رگ، موجب تشدید گرفتگی و انقباض عروقی می‌شود. ایجاد استرس اکسیداتیو، سخت شدن دیواره شریان‌ها و شکل‌گیری واکنش‌های التهابی از دیگر تبعات مصرف نیکوتین است که شرایط را برای ایجاد لخته خون، تصلب شرایین، فشار خون بالا و نارسایی قلبی فراهم می‌کند.

فیلیپو کریا، از نویسندگان این تحقیق، تأکید کرد که نیکوتین محرک اصلی اختلال در عملکرد اندوتلیوم و نقطه آغاز بیماری‌های قلبی است و تنها راه در امان ماندن، قطع کامل مصرف آن به شمار می‌رود.

این یافته‌های علمی در شرایطی ارائه شده است که اتحادیه اروپا درصدد بازنگری جامع در قوانین کنترل دخانیات است تا بتواند با رشد مصرف سیگارهای الکترونیکی و محصولات نوین تنباکویی مقابله کرده و چارچوبی یکپارچه برای مهار تمامی اشکال محصولات نیکوتینی تدوین کند.