به گزارش اول فارس از شیراز ،مجتبی پاکپرور، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس و رئیس ایستگاه تحقیقات آبخوانداری کوثر با تشریح نتایج گزارش تحلیلی سیلابها بر اهمیت رویکردهای آبخوانداری و استفاده بهینه از منابع آبی تأکید کرد.
پاکپرور گفت: «بر اساس گزارش تحلیلی سیلاب دیماه سال ۱۴۰۰، بیش از ۱۰.۲ میلیارد مترمکعب بارش دریافت شده در استان طی این سامانه بارشی، تنها ۵۵ میلیون مترمکعب به مخازن سدها افزوده شده است. این در حالی است که حجم قابل توجهی از رواناب سطحی، حدود ۶ میلیارد مترمکعب، از دسترس خارج شده است. در مقابل، سازههای آبخیزداری استان توانستهاند بخش قابل توجهی از این رواناب را جذب و ذخیره کنند.»
وی ضمن تأکید بر آبخوانداری بهعنوان راهکاری اقتصادی و اثربخش، اظهار داشت: «تجربیات میدانی و محاسبات ما نشان میدهد که اجرای طرحهای پخش سیلاب و آبخوانداری، با هزینههای به مراتب کمتر، بازدهی بسیار بالاتری در استحصال و ذخیرهسازی آب نسبت به احداث سدهای بزرگ دارد.»
پاکپرور با اشاره به ارقام گزارش تصریح کرد: «برای مثال، اجرای سامانه پخش سیلاب در گربایگان با وسعت ۲۲۰۰ هکتار، توانسته با هزینهای بالغ بر ۲۶۴ میلیارد ریال، آبی معادل سه برابر حجم مخزن سد ایزدخواست (که خود نیازمند سرمایهگذاری ۱۲۵۰ میلیارد ریالی است) را استحصال کند. این مقایسه اقتصادی، ضرورت بازنگری در اولویتبندی پروژههای تأمین آب را به وضوح نشان میدهد.»
وی افزود: «این گزارش پتانسیل اجرای عملیات پخش سیلاب در سطح ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی استان را تخمین زده است. با اجرای این طرحها، امکان استحصال حدود ۱ میلیارد مترمکعب آب سیلاب در سال وجود دارد که میتواند بخش قابل توجهی از کسری مخزن سالانه منابع آب زیرزمینی استان فارس را جبران کند. این موضوع، به ویژه با توجه به افت شدید سطح آبهای زیرزمینی در ۶۲ محدوده از ۶۳ دشت مطالعاتی استان، از اهمیت حیاتی برخوردار است.»
رئیس ایستگاه تحقیقات آبخوانداری کوثر همچنین افزود: «هرچند نتایج این پژوهش امیدبخش است، اما اجرای گسترده طرحهای پخش سیلاب نیازمند مطالعات دقیقتر میدانی، سرمایهگذاری مناسب و هماهنگی بینبخشی است. با این حال، با توجه به بحران آب و خشکسالیهای مداوم در استان و کشور، تمرکز بر راهکارهای نوآورانه و کمهزینهتری مانند آبخوانداری، میتواند نقش کلیدی در تأمین امنیت آبی کشور در بلندمدت ایفا کند.»
این نتایج که بر مبنای دادههای علمی و مشاهدات میدانی استوار است، میتواند مبنایی برای سیاستگذاریهای آتی در حوزه مدیریت منابع آب استان فارس و سایر مناطق مشابه کشور قرار گیرد.
میانگین تبخیر در ایران بهطور سالانه حدود دو متر است و با توجه به این واقعیت، یکی از راههای پایدار ذخیره منابع آب، استفاده از مخازن زیرزمینی (آبخوانهای دانهدرشت) است.
ایستگاه تحقیقات آبخوانداری کوثر، اولین طرح آبخوانداری با روش پخش سیلاب در کشور است که در سال ۱۳۶۱ در گربایگان فسا با هدف مهار سیل، تغذیه آب به آبخوان و زراعت سیلابی توسط زندهیاد پروفسور آهنگ کوثر اجرا شد و در سالهای بعد با تحقیقاتی زیر نظر او وسعت پیدا کرد. منطقه هدف، گربایگان، به مساحت بیش از ۲۲۰۰ هکتار رسید و با استفاده از الگوی آن، ۳۷ ایستگاه دیگر در کشور احداث شده است. این طرح جوایز بزرگ جهانی در مدیریت آب از سازمان ملل و یونسکو دریافت کرده و بهعنوان الگویی برای کشورهای مناطق خشک مطرح شده است.
💬 دیدگاهها (0)
نظر خود را بنویسید